Задолжителното капитално финансирано пензиско осигурување функционира преку акумулација и инвестирање на личните средства од придонесите. Насобраните средства во вториот пензиски столб претставуваат приватна сопственост на осигурениците и се инвестираат на долг рок за да обезбедат стабилни приноси при пензионирањето. Повлекувањето или национализацијата на овие капитални заштеди би го нарушило пазарот на капитал и би ја загрозило идната материјална сигурност на сегашните работници.
Вториот пензиски столб функционира врз принципот на дефинирани придонеси каде што секој осигуреник поседува лична сметка. Дел од задолжителниот социјален придонес за пензиско и инвалидско осигурување се пренасочува од државниот фонд кон приватните пензиски друштва.
Овие средства се инвестираат во финансиски инструменти со цел остварување реална вратност на капиталот што ќе ја надмине инфлацијата во текот на работниот век. За целосен ефект на овој модел е потребен работен век од 40 години, поради што првите генерации со целосен стаж во вториот столб допрва треба да остварат право на пензија.
На јавната дискусија посветена на задолжителното капитално пензиско осигурување, претставниците од Асоцијацијата на друштва за управување со пензиски фондови (АДПФ) истакнаа дека е рано за целосно почувствување на сите ефекти од вториот столб, но дека тој веќе ја исполнува својата основна функција на заштита на заштедите.
„Рано е да се почувствуваат целосните придобивки од вториот пензиски фонд, но национализацијата не е решение за тековните финансиски предизвици во пензискиот систем. Со евентуална национализација директно се загрозува приватната сопственост на осигурениците и се руши довербата изградена во изминатите две децении“, порачаа од АДПФ.
Предлозите за преземање на средствата од вториот столб за покривање на дефицитите во државниот фонд носат сериозни системски последици. Ваквиот чекор го лишува пазарот на капитал од долгорочен инвестициски потенцијал и ги остава граѓаните без приватни заштеди за старост.
Покрај нарушувањето на сопственичките права, според експертите од финансискиот сектор, национализацијата дополнително би го зголемила притисокот врз државниот буџет во моментот кога сите идни пензионери би останале исклучиво зависни од исплати од првиот столб.
Реформата за воведување на двостолбниот систем бара временски хоризонт од околу 40 години за да покаже целосен капацитет. Осигурениците кои влегуваат во овој систем на почетокот на својот работен век акумулираат капитал преку постојани уплати и ефектот на сложена камата.
За генерациите кои имаат пократок стаж во вториот столб, акумулираниот износ е соодветно помал. Затоа, целосната исплатливост и висина на пензијата од вториот столб се рефлектираат дури кога првите целосни генерации осигуреници ќе остварат право на пензија по четири децении континуирани уплати.
