Во Болотана, мало место на италијанскиот остров Сардинија, научниците бараат одговор на големо прашање: зошто тамошните жени толку често доживуваат длабока старост?
Местото со околу 2.300 жители го привлекло вниманието поради необично големиот број стогодишници. Во 2024 година таму живееле шест лица со наполнети најмалку 100 години. Истражувачите почнале да ги проверуваат нивните животни приказни преку матични и црковни записи, споредувајќи ги податоците за раѓање, крштевање и смрт.
Резултатите, објавени во списанието „Frontiers in Aging“, покажуваат дека според стапките на смртност во периодот 2021–2025 година, жена што веќе наполнила 70 години во Болотана има проценета веројатност од 13,83 отсто да доживее стотка. За Италија, соодветната процена е 3,54 отсто — речиси четирипати помала.
На 70-годишна возраст, преостанатиот очекуван животен век на жените во Болотана изнесувал 20,85 години, наспроти 18,06 години на национално ниво. Овие бројки се статистички процени за населението, а не предвидување колку ќе живее секоја жена.
Зад впечатливите резултати, сепак, стои ограничување: малата заедница е чувствителна на промени во бројот на смртни случаи. За периодот 2015–2019 година, проценетата веројатност 70-годишна жена да доживее 100 години била само 1,46 отсто. Затоа авторите бараат подолго следење пред Болотана да се смета за потврдена „сина зона“ — подрачје со исклучителна долговечност.
А што би можело да ја објасни предноста на жените? Студијата не утврдува причина. Епидемиологот Џеј Олшански од Универзитетот на Илиноис во Чикаго посочува неколку особености на секојдневието: жителите пешачат по ридестиот терен, голем дел од храната се произведува локално, а семејствата живеат блиску. Според неговите набљудувања, социјалната изолација е ретка.
Исхраната, движењето, генетиката и поддршката од блиските се можни објаснувања што допрва треба да се испитаат. Болотана засега не нуди докажан рецепт за стотиот роденден. Таа им нуди на научниците можност да истражат како биологијата и секојдневниот живот се поврзуваат со долговечноста — во заедница во која стареењето ретко значи да се остане сам.
