Еден од последните живи воени злосторници од војната во Босна и Херцеговина, Ратко Младиќ починал денеска во затворот во Хаг.

Здравствената состојба на Младиќ (84) значително се влоши откако претрпе неколку мозочни удари. Неговото семејство и лекарите постојано предупредуваа за неговата сериозна состојба и бараа да биде пуштен на лекување, но властите во Хаг ги отфрлија сите такви барања.

Тој беше осуден од Хашкиот трибунал на доживотен затвор. Неговото судење, кое започна во мај 2012 година, откако беше уапсен по 14 години криење под лажно име, резултираше со првостепена пресуда на 22 ноември 2017 година. Оваа обемна првостепена пресуда, напишана на 2.527 страници, го прогласи Младиќ за виновен по 10 од вкупно 11 точки од обвинението.

Конечната, односно правно обврзувачката пресуда беше донесена пред Судскиот совет на Механизмот за меѓународни кривични судови во Хаг на почетокот на јуни 2021 година.

При изрекувањето на оваа пресуда, Жалбениот совет целосно ги отфрли жалбите и на одбраната на Младиќ и на Хашкото обвинителство, со што првостепената пресуда и казната доживотен затвор беа правно потврдени и веднаш стапија во сила.

Во конечната пресуда, судот утврди дека Ратко Младиќ бил клучен учесник во неколку заеднички злосторнички потфати (ЗЗП), чија цел била трајно отстранување на Бошњаците и Хрватите од териториите што ги бараа босанските Срби. Неговата вина беше потврдена врз следниве клучни основи:

• Геноцид во Сребреница (точка 2): Младиќ беше правно осуден за геноцид врз босанските муслимани во Сребреница. Во пресудата се наведува дека Младиќ, заедно со други функционери, ја формулирал заедничката цел за елиминирање на муслиманите во Сребреница преку убивање мажи и момчиња и насилно протерување на жените, децата и дел од постарите мажи. Судскиот совет утврди дека Младиќ ја потпишал воената Директива 7 во март 1995 година, по што војската влезе во Сребреница во јули, создавајќи застрашувачка атмосфера. Утврдено е дека повеќе од 8.000 мажи и момчиња биле погубени под негова команда и дека имал јасна и несомнена геноцидна намера да го уништи ова население.
• Злосторства против човештвото и воени злосторства (точки 3–8): Тој беше прогласен за виновен за прогон, истребување, убиства, нехумани дела, присилно преместување и депортација. Овие злосторства беа извршени низ цела Босна и Херцеговина, во општини како што се Бања Лука, Бијељина, Фоча, Илиџа, Калиновик, Кључ, Котор Варош, Приједор, Сански Мост, Власеница и други. Пресудата ги документира ужасните услови во логорите каде што затворениците биле тепани, силувани, мачени и убивани, додека населението било масовно и насилно протерано од своите домови.
• Опсадата на Сараево и ширењето терор (точки 9 и 10): Младиќ беше осуден за тероризирање на цивилното население во Сараево и за незаконски напади врз цивили. Во пресудата се наведува дека од мај 1992 до ноември 1995 година, Сараево било систематски гранатирано и изложено на снајперски оган, често на локации каде што немало воени објекти. Советот утврди дека Младиќ лично командувал со единиците на Сараевско-романискиот корпус, предложил бомбардирање на градот не водејќи сметка за цивилните животи и наредил прекин на снабдувањето со вода и електрична енергија, изложувајќи ги цивилите на отворено под снајперски оган. Целта била ширење терор, што резултираше со смрт на илјадници цивили од сите возрасти.
• Земање заложници (точка 11): Тој беше осуден за земање заложници, поточно припадници на мировните сили на УНПРОФОР. Пресудата потврдува дека силите на босанските Срби ги користеле заложниците како жив штит за да ги спречат воздушните напади на меѓународните сили врз нивните воени позиции.

Датумот и местото на погребот ќе бидат објавени подоцна, јавија српските медиуми.