Вијаграта, односно активната состојка sildenafil, можеби има уште едно неочекувано дејство.Истражување објавено во списанието Cancer Research открива биолошки механизам преку кој sildenafil би можел да го отежне ширењето на клетките на ракот и создавањето метастази.
Но, пред да се заклучи дека Вијаграта „спречува рак“, има една важна ограда: резултатите сè уште не значат дека лекот може да се користи за лекување на рак кај луѓето.
Што откриле научниците?
Истражувачки тим предводен од научници од Институтот „Вајцман“ во Израел го испитувал дејството на sildenafil врз човечки и глувчешки клетки на различни видови рак. Лекот го блокира ензимот PDE5, што доведува до зголемување на молекулата cGMP во клетките. Токму тука истражувачите откриле интересна врска.
cGMP може да влијае врз протеин кој учествува во транспортот на холестеролот во клетките. Холестеролот, пак, е важен за создавање клеточни мембрани. А тоа е особено важно за клетките на ракот кои се одвојуваат од примарниот тумор и се шират во други делови од телото.
Според истражувањето, зголемената активност на cGMP може да го наруши овој процес и потенцијално да им отежне на клетките на ракот да формираат метастази.
Што покажале податоците кај луѓето?
Истражувачите анализирале и околу 20 години здравствени податоци на повеќе од 40.000 мажи на возраст од 35 до 65 години со дијагностициран рак. Кај мажите кои имале користено sildenafil пред дијагнозата на ракот, петгодишното преживување било 26 проценти повисоко во споредба со останатите пациенти.
Кога sildenafil бил комбиниран со статини, лекови кои го намалуваат создавањето холестерол, разликата во петгодишното преживување достигнувала 32 проценти. Но, ова не значи дека Вијаграта го зголемила преживувањето за 26 или 32 проценти.
Станува збор за набљудувана поврзаност во здравствени податоци, а не за доказ дека лекот е причината за подобриот исход. За таков заклучок се потребни контролирани клинички испитувања.
Зошто се важни статините?
Тука истражувањето станува уште поинтересно. Ако клетките на ракот имаат потреба од холестерол за одредени процеси поврзани со ширењето, тогаш комбинацијата на механизам што ја зголемува активноста на cGMP со лекови кои го намалуваат производството на холестерол би можела дополнително да го попречи процесот.
Токму оваа хипотеза научниците сега сакаат подобро да ја испитаат.
Не земајте Вијагра поради ова истражување
Најважниот заклучок засега е дека sildenafil не е докажан третман против рак. Истражувањето отвора ново поле за проучување на тоа како метаболизмот на клетките и лековите што пациентите веќе ги користат може да влијаат врз ширењето на туморите. Научниците сметаат дека ова може да доведе до нови идеи за терапии против метастазирањето, но потребни се дополнителни истражувања и, пред сè, клинички испитувања кај луѓе.
Значи, малата сина таблета можеби крие уште една медицинска приказна но засега таа приказна е ветувачка научна хипотеза, а не нова терапија против рак.
