Климатската криза удира по здравјето: Како шест чекори можат да спасат милиони луѓе?

Светската здравствена организација пресмета дека навремени предупредувања и реформи кај горивата спасуваат животи и носат заштеди

Светската здравствена организација (СЗО) ги повика светските влади да воведат шест интервентни мерки против климатските последици, кои можат да спречат околу 1,6 милиони смртни случаи годишно. Според новиот извештај, дури 3,6 милијарди луѓе денес живеат во подрачја со висок здравствен ризик од екстремни климатски услови. Примената на овие решенија би спречила една од секои 40 смртни случаи во светот, истовремено носејќи економски придобивки вредни илјадници милијарди долари.

Анализите на здравствената агенција на Обединетите нации покажуваат остар раст на опасностите доколку изостанат системски решенија. Без дополнителни мерки, последиците од климатските промени – меѓу кои се неухранетоста, маларијата, дијарејата и топлотните удари – ќе предизвикаат околу 250.000 предвремени смртни случаи годишно во периодот меѓу 2030 и 2050 година.

До средината на векот, дополнителни 500 милиони луѓе ќе се соочат со преносители на заразни болести чие ширење директно зависи од температурата и влажноста на воздухот.

Генералниот директор на СЗО, Тедрос Адханом Гебрејесус, изјави дека климатската криза претставува директна здравствена криза. Тој посочи дека голем дел од штетата може да се спречи со алатки и политики што веќе постојат и се финансиски достапни, со фокус на државите со најранливи заедници.

Планот на СЗО дефинира шест прецизни интервенции наменети за заштита на јавното здравје:

  1. Воспоставување функционални системи за рано предупредување при екстремно високи температури, што вклучува отворање јавни разладени простори, дистрибуција на вода и директна помош за ризичните групи.
  2. Обезбедување сигурно снабдување со чиста вода за пиење за време на екстремни временски непогоди.
  3. Подобрување на основните санитарни услови во населените места.
  4. Достапност на инфраструктура за хигиена и редовно миење раце за да се прекине ширењето бактерии и вируси преку загадена вода.
  5. Премин кон почисти горива и технологии за готвење и греење во домаќинствата, со цел да се намали токсичното загадување во затворените простории.
  6. Реформа во оданочувањето и формирањето на цените на фосилните горива за тие реално да ја одразуваат штетата што ја нанесуваат врз здравјето и животната средина.

Најголемиот директен здравствен ефект доаѓа токму од намалувањето на употребата на јаглен, нафта и гас. СЗО пресмета дека реалното вреднување на еколошката штета и намалувањето на аерозагадувањето може да спречи над еден милион предвремени смртни случаи годишно. Станува збор за намалување на стапките на мозочен удар, срцеви заболувања, рак на белите дробови, хронична опструктивна белодробна болест и астма.

Покрај спасените животи, финансиските анализи во извештајот покажуваат дека владите што ќе воведат вакви пазарни политики за фосилните горива можат да остварат вкупна фискална корист од околу 5,4 трилиони американски долари на годишно ниво.


За македонските градови, каде грејната сезона редовно носи енормно аерозагадување од застарени грејни тела и фосилни извори, ваквите препораки претставуваат конкретна насока. Јавното здравје зависи од брзината со која локалните и централните власти ќе ги заменат нееколошките системи за греење и ќе обезбедат урбани засолништа за време на летните топлотни бранови.

е-Трн да боцка во твојот инбокс