Ако по чаша млеко или оброк со млечни производи чувствувате надуеност, болки во стомакот или имате дијареја, можно е вашиот организам потешко да ја вари лактозата. Станува збор за природен шеќер што се наоѓа во млекото и млечните производи.
За разградување на лактозата е потребен ензимот лактаза, кој се создава во тенкото црево. Кога организмот не произведува доволно од овој ензим, лактозата не се разградува целосно, туку продолжува до дебелото црево, каде што ја ферментираат бактериите. Во тој процес се создаваат гасови и други материи што можат да предизвикаат дигестивни тегоби.
Симптомите најчесто се појавуваат од 30 минути до неколку часа по консумирањето храна или пијалак што содржи лактоза. Нивниот интензитет зависи од внесеното количество и од способноста на организмот да ја свари.
Кои се најчестите симптоми?
Нетолеранцијата на лактоза може да предизвика различни тегоби, а меѓу најчестите се:Надуеност и чувство на исполнетост во стомакот. Зголемено создавање гасови. Болки и грчеви во стомакот. Кркорење во цревата. Мека столица или дијареја. Гадење, а понекогаш и повраќање.
Некои луѓе имаат благи симптоми по консумирање одредено количество млеко, додека други чувствуваат изразена непријатност дури и по помала порција. Тврдите сирења и јогуртот често се поднесуваат полесно од млекото, бидејќи обично содржат помалку лактоза. Сепак, реакциите се разликуваат од човек до човек.
Важно е да се знае дека овие симптоми не се карактеристични само за нетолеранција на лактоза. Слични тегоби може да се јават и кај други дигестивни нарушувања, па затоа е важно да се утврди нивната вистинска причина.
Нетолеранцијата на лактоза не е исто што и алергијата на млеко
Нетолеранцијата на лактоза настанува кога организмот нема доволно ензим лактаза за правилно да го разгради млечниот шеќер. Алергијата на млеко, пак, е реакција на имунолошкиот систем на протеините што ги содржи млекото. Алергијата може да предизвика осип, отекување на усните или јазикот и отежнато дишење. Ако се појават проблеми со дишењето или отекување на јазикот и грлото, потребна е итна медицинска помош.
Поради оваа разлика, не е препорачливо самостојно да заклучите дека имате нетолеранција само врз основа на симптомите.
Како се утврдува нетолеранцијата на лактоза?
Прв чекор може да биде водење дневник за исхраната, во кој ќе ги бележите оброците, количеството млечни производи и времето кога се појавуваат симптомите. Ако тегобите редовно се јавуваат по консумирање млеко, сирење, сладолед или павлака, разговарајте со лекар.
За потврдување на нетолеранцијата често се користи тест со издишување водород. По пиење напиток што содржи лактоза, се мери количеството водород во издишаниот воздух. Зголемените вредности може да укажуваат дека лактозата не се вари правилно.
Во зависност од симптомите и сомнежите за нивната причина, лекарот може да препорача и други испитувања.
Самостојното исфрлање на сите млечни производи од исхраната не е најдобриот начин за поставување дијагноза.
Може ли да се контролира нетолеранцијата?
Нетолеранцијата на лактоза не значи дека мора целосно да се откажете од сите млечни производи. Многу луѓе можат да поднесат помали количества лактоза, особено кога млечните производи ги консумираат заедно со оброк.
На располагање се и производи без лактоза, како и додатоци во исхраната што содржат ензим лактаза. На некои луѓе им одговараат јогуртот и тврдите сирења, додека други подобро поднесуваат растителни напитоци.
Ако го намалите внесот на млечни производи, важно е да обезбедите доволно калциум и витамин Д, кои се значајни за здравјето на коските. Извори на калциум може да бидат растителни напитоци збогатени со калциум, тофу, одредени видови риба и зелен лиснат зеленчук.
Нетолеранцијата на лактоза може успешно да се контролира со приспособување на исхраната. Но, ако дигестивните тегоби често се повторуваат, се влошуваат или се придружени со необјасниво губење на тежината или крв во столицата, обратете се кај лекар наместо да претпоставувате дека причината е исклучиво млекото.
