Вработувањето на младите дипломирани кадри и почетници во секторите најизложени на вештачка интелигенција е намалено за 19 отсто во споредба со помалку изложените професии, покажува најновото истражување на универзитетот Стенфорд објавено во август 2026 година. Податоците од реални исплати на плати на милиони вработени откриваат дека компаниите не отпуштаат масовно, туку едноставно престануваат да отвораат „entry-level“ позиции за јуниори.

Истражувањето на Лабораторијата за дигитална економија при Стенфорд (Stanford Digital Economy Lab), насловено „Канаринци во рудник за јаглен“, анализира административни податоци за плати од процесорот АДП (ADP).

Анализата покажува дека пазарот на труд не доживува општ колапс, туку прецизен удар врз генерацијата од 22 до 25 години. Додека работните места на искусните професионалци (сениори и менаџери) бележат стабилност или благ раст, влезните позиции во програмирањето, корисничката поддршка, пишувањето содржини и анализата на податоци драстично се намалуваат.

Технологијата најлесно ги апсорбира задачите засновани на јасни правила, учебнички дефиниции и кодифицирани процедури, токму работата што историски им се доделуваше на јуниорите за да стекнат искуство.

Наспроти нив, професиите и улогите што бараат практично менторство, физичко присуство, управување со луѓе или комплексно расудување (како здравството, занаетите и специјализираното инженерство) бележат раст на вработеноста кај младите за 10 отсто.

Главната структурна опасност не е само моменталната невработеност, туку прекинот на кариерниот синџир. Компаниите сè почесто бараат „почетници со 2-3 години искуство“, користејќи алатки на вештачка интелигенција за базичната работа. Без можност за почетна пракса, новите генерации губат простор каде да стекнат искуство за да станат идни сениори.