Трамп сака да ги собере Путин, Си и Ким Џонг Ун во Кина – ќе се разговара за нуклеарното оружје и Украина

Американскиот претседател Доналд Трамп најави можност за средба и со севернокорејскиот лидер Ким Џонг Ун за време на посетата на Кина, каде што веќе се планирани разговори со претседателите на Русија и Кина, Владимир Путин и Си Џинпинг.
Фото: EPA/JIM LO SCALZO

Доналд Трамп ја започна својата азиска турнеја со амбициозна дипломатска агенда, но и со нова најава што би можела да го промени карактерот на претстојниот самит во кинескиот град Шенжен.

Покрај планираната средба со рускиот претседател Владимир Путин и кинескиот лидер Си Џинпинг, американскиот претседател изјави дека постои можност во Кина да се сретне и со севернокорејскиот лидер Ким Џонг Ун.

Трамп ја спомена можноста пред заминувањето од Вашингтон, додавајќи дека евентуалното присуство на Ким во голема мера зависи од кинескиот претседател.

Засега средбата со севернокорејскиот лидер не е официјално потврдена, а Пјонгјанг не објавил дека Ким ќе патува во Шенжен.

Четворица нуклеарни лидери на едно место?

Планираниот трилатерален состанок на Трамп, Путин и Си треба да се одржи на 19 ноември, на маргините на самитот на Азиско-пацифичката економска соработка (АПЕК).

Главните теми треба да бидат контролата на нуклеарното вооружување, глобалната безбедност, војната во Украина и конфликтот со Иран.

Можноста на разговорите да им се приклучи и Ким Џонг Ун отвора нова дипломатска димензија, бидејќи Северна Кореја располага со сопствена нуклеарна програма и во последните години ги зајакна односите со Русија и Кина.

Според Ројтерс, Трамп побарал од Си да го покани севернокорејскиот лидер, но нема потврда дека Пекинг го прифатил предлогот.

Кремљ, пак, соопштил дека Путин би можел да се сретне со Ким доколку севернокорејскиот лидер присуствува на самитот.

Трамп и Ким веќе се среќаваа, но без договор за нуклеарното оружје

Американскиот и севернокорејскиот лидер имаат историја на директни дипломатски контакти.

За време на првиот претседателски мандат на Трамп, тие се сретнаа во Сингапур во 2018 година, во Ханој во 2019 година и во демилитаризираната зона меѓу Северна и Јужна Кореја во јуни истата година.

И покрај големото меѓународно внимание, разговорите не доведоа до траен договор за севернокорејската нуклеарна програма и укинувањето на санкциите.

Оттогаш Северна Кореја дополнително ги развиваше своите ракетни и нуклеарни капацитети, а нејзината соработка со Русија доби и воена димензија.

Пјонгјанг претходно испрати пораки дека не гледа непосредна потреба од нови разговори со Вашингтон.

Затоа евентуалната средба во Кина би можела да биде значаен дипломатски настан, но сама по себе не би значела и напредок кон нуклеарно разоружување.

Украина и нуклеарното оружје во центарот на разговорите

Трилатералната средба во Шенжен доаѓа во момент кога Вашингтон се обидува да отвори разговори за намалување на нуклеарните ризици и за можните начини за завршување на војната во Украина.

Трамп претходно изјави дека верува оти Путин постепено го ублажува својот став кон украинската војна.

Сепак, засега нема потврдени конкретни руски отстапки што би значеле пресврт во преговорите.

Во Киев постои загриженост дека големите сили би можеле да разговараат за иднината на Украина без нејзино директно учество.

Кина, пак, има сопствени приоритети во односите со САД, особено трговските ограничувања, пристапот до напредни технологии и регионалната безбедност.

Токму поради различните интереси на учесниците, аналитичарите предупредуваат дека не треба однапред да се очекува голем договор од состанокот.

Азиската турнеја започна со промена на летот поради невреме

Патувањето на Трамп започна со непланирана промена на рутата на претседателскиот авион „Ер форс уан“.

Поради неповолни временски услови на Алјаска, авионот слетал во Фербанкс наместо на првично планираната локација за дополнување гориво.

Потоа го продолжил патувањето кон Филипините, каде што Трамп треба да учествува на средби со лидерите на земјите од АСЕАН и со претставници на безбедносното партнерство Квад, кое ги опфаќа САД, Јапонија, Индија и Австралија.

Во Манила се очекуваат разговори за трговија, инвестиции и безбедносни прашања во азиско-пацифичкиот регион.

Меѓу темите се и состојбата во Мјанмар и територијалните спорови во Јужното Кинеско Море.

Технолошката војна меѓу САД и Кина исто така е на агендата

Покрај геополитичките прашања, азиската турнеја се одвива во време на растечки несогласувања во Вашингтон околу ограничувањата за извоз на напредни американски чипови во Кина.

Посебно внимание привлекуваат технологиите што се користат за развој на вештачка интелигенција.

Американската администрација разгледува дополнителни мерки за спречување кинески компании да доаѓаат до ограничени технологии преку посредници.

Според американските медиуми, во администрацијата постојат различни ставови околу тоа колку строг треба да биде пристапот кон Пекинг.

Трамп изјави дека ги разбира различните позиции и дека лично ќе донесе одлука.

Може ли Кина да стане место за нов глобален договор?

Можноста за средба на Трамп со Путин, Си и Ким Џонг Ун ја става Кина во центарот на важни дипломатски разговори.

Но треба да се разликуваат три работи: потврдената средба на американскиот, рускиот и кинескиот претседател, можната посебна средба со севернокорејскиот лидер и шпекулациите за заеднички разговори на сите четворица.

Засега нема официјална потврда за четирилатерален самит.

Доколку Ким пристигне во Шенжен, тоа би можело да отвори простор за обновување на директната комуникација меѓу Вашингтон и Пјонгјанг, но и да го зголеми дипломатското влијание на Кина како домаќин.


Истовремено, настанот би ја нагласил улогата на Русија и Кина во севернокорејското прашање, особено по продлабочувањето на нивните односи со Пјонгјанг.

е-Трн да боцка во твојот инбокс