На глобалната економија ѝ се потребни околу 50 илјади милијарди евра за четири големи промени во периодот 2026–2030 година, но финансиските извори што се очекуваат можат да остават недостиг од околу 30 илјади милијарди евра. Процената ја објави шпанската банкарска група Сантандер, а за извештајот известува Ројтерс.

Од целокупниот недостиг, меѓу 22 и 26 илјади милијарди евра се поврзани со ублажување на климатските промени и приспособување кон нив. Станува збор за електрични мрежи, обновливи извори, складирање енергија и електрификација. Ако новите соларни и ветерни централи не бидат поврзани со современи мрежи, дел од инвестициите нема да дадат целосен ефект.

ВИ и одбраната бараат дополнителни пари

Вештачката интелигенција не значи само софтвер. Потребни се дата-центри, чипови, системи за ладење и големи количества електрична енергија. Сантандер проценува дека инвестициите во ВИ до 2030 година бараат околу 10 илјади милијарди евра. Паралелно растат одбранбените расходи, а стареењето на населението ги зголемува трошоците за пензии и здравство.

Европските домаќинства располагаат со значително финансиско богатство, но дел од заштедите се вложуваат надвор од Европа. Проблемот, според банката, е како средствата да се претворат во долгорочни инвестиции преку банки, капитални пазари и јавно-приватни партнерства. Ова е глобална процена, не веќе настанат долг што некоја држава утре мора да го плати.

Што значи за Македонија?

За малите економии прашањето е особено практично: дали проектите се доволно подготвени за да привлечат капитал, дали постојат институции што можат да ги спроведат и како се делат ризиците. Европските фондови можат да помогнат, но сами по себе не гарантираат модерна електрична мрежа, дигитални услуги или конкурентни компании.