На 15 октомври се одбележува Меѓународниот ден на студентите, повод да се отвори прашањето колку чини студирањето и дали младите можат финансиски да си го дозволат животот надвор од родниот град. Студент од друг град што студира во Скопје и живее во изнајмен стан со цимер треба да издвои околу 28.700 денари месечно за кирија, сметки и храна. Во државен студентски дом, сместувањето и исхраната чинат околу 3.400 денари месечно, покажува пресметката на Трн врз основа на цените објавени од порталот Факултети.мк.

28.700 денари месечно за стан под кирија

Стан од околу 50 квадратни метри, погоден за двајца студенти, во Скопје може да се изнајми за околу 350 евра месечно. Ако киријата ја делат двајца цимери, секој треба да плати по 175 евра, односно околу 10.700 денари.

На тоа се додаваат приближно 3.000 денари месечно за сметки и околу 15.000 денари за храна. Вкупниот месечен трошок достигнува околу 28.700 денари по студент.

Во пресметката не се вклучени превозот, книгите, телефонот, облеката и другите лични трошоци. Тоа значи дека реалниот месечен буџет може да биде и повисок.

Во студентски дом: околу 3.400 денари со храна

Според цените наведени во објавата на Факултети.мк, месечниот трошок за сместување и исхрана во државните студентски домови е помал од 7.000 денари, при што половината ја покрива државата. За студентот, тоа значи трошок од околу 3.400 денари месечно.

Разликата меѓу двете опции е околу 25.300 денари месечно. Ако се пресметаат десет месеци од академската година, студентот што живее под кирија би потрошил околу 253.000 денари повеќе од студент сместен во дом.

Сепак, пониската цена во домот не е опција за секого. Студентот мора да добие место, а достапноста зависи од капацитетите и условите за прием.

Мал стан во Скопје чини од 350 до 500 евра

Цените на изнајмувањето се разликуваат во зависност од населбата, големината и опременоста на станот. Според Денар.мк, киријата за помал стан во Карпош, Центар или Тафталиџе најчесто се движи од 350 до 500 евра месечно. Во периферните делови на градот, пак, ретко се наоѓа пристоен стан за помалку од 250 евра.

Порталот Ценаквадрат проценува просечна огласена кирија од 475 евра, при просечна огласена цена од 2.158 евра за квадратен метар во септември. Овие податоци се однесуваат на огласените цени, кои не мора секогаш да бидат еднакви на сумата што на крајот ја плаќа закупецот.

Киријата зема речиси четвртина од просечната плата

Според Државниот завод за статистика, просечната месечна нето-плата во 2025 година изнесувала 45.566 денари. Ако се спореди со овој износ, вкупниот месечен трошок од 28.700 денари за кирија, сметки и храна е околу 63 отсто од просечната нето-плата.

Само киријата од околу 10.700 денари, односно делот што го плаќа еден студент кога станот го дели со цимер, изнесува приближно 23,5 отсто од просечната плата.

За студентите што немаат сопствени приходи, ова значи дека трошоците за основните потреби во голема мера зависат од финансиската поддршка од семејството, стипендиите или работата покрај студирањето.

Партиципацијата е само еден дел од трошоците

Партиципацијата за редовните студенти во државна квота изнесува 200 евра годишно, додека за студентите со кофинансирање и за вонредните студенти изнесува 400 евра, според наведените услови за студирање.

Но, покрај партиципацијата, студентите плаќаат и дополнителни давачки за запишување и заверка на семестар, материјали и други факултетски потреби.

Анализата на Мета.мк од 2024 година покажа дека дополнителните давачки на факултетите во состав на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ се разликувале од факултет до факултет. На дел од нив, во зимскиот семестар, овие трошоци достигнувале неколку илјади денари.

Тоа значи дека трошоците за студирање не завршуваат со плаќањето на партиципацијата, туку се надоврзуваат на киријата, храната, превозот и другите секојдневни потреби.

Два студентски дома во реконструкција

Премиерот Христијан Мицкоски најави реконструкција на студентските домови „Стив Наумов“ и „Кузман Јосифовски-Питу“, со цел да се подобрат условите за сместување. Според најавите, по реконструкцијата домовите треба да имаат електронска евиденција на влезовите, а дел од собите и сопствени тоалети. Предвидени се и мензи и други содржини.

Реконструкцијата треба да придонесе за подобри услови за живот и учење, но за студентите остануваат клучни и прашањата за бројот на достапни места, цената на сместувањето и навременото завршување на работите.

За студентите што доаѓаат од други градови, изборот меѓу студентски дом и изнајмен стан не е само прашање на удобност. Тој може да значи разлика од повеќе од 250.000 денари во текот на една академска година.