Израел не дозволува изградба на клучна воена база во Газа, проект што го започна Одборот за мир предводен од американскиот претседател Доналд Трамп. Меѓународната организација, која според написот има овластување од Обединетите нации од 2025 година, на почетокот на август го доделила својот прв договор за изградба во Појасот Газа.

Работата ја добила американската компанија „Аркел интернешнл“ од Луизијана, која требало да изгради база за 150 војници. Објектот бил замислен како почетна точка за распоредување на меѓународните стабилизациски сили, но два месеца подоцна проектот сè уште не може да започне.

Според извор директно запознаен со проектот, изведувачите и камионите не добиле дозвола да влезат во Газа за да започнат со работите. „Израел не сака да ја отвори границата“, изјавил изворот за „Гардијан“.

Портпаролот на Одборот за мир, израелската војска и израелската влада одбиле да ја коментираат ситуацијата.

Блокиран клучниот проект за меѓународните сили

Одборот за мир беше формиран по примирјето во Газа во октомври 2025 година и претставува важен дел од напорите на Трамп да покаже дека успеал да го оконча конфликтот. Американскиот претседател претходно тврдеше дека решил осум конфликти, меѓу кои и војната во Газа. Минатата недела повторно го истакна тоа на социјалните мрежи, жалејќи се дека не е праведно што не ја добил Нобеловата награда за мир.

Планираната база на „Аркел интернешнл“ требало да биде релативно едноставен, утврден објект со димензии од 100 на 100 метри. Според изворот, таа требало да се изгради на локацијата на поранешен објект на контроверзната и сега затворена Хуманитарна фондација за Газа.

Фондацијата работеше во Газа од мај до октомври 2025 година со поддршка од САД, доставувајќи хуманитарна помош под обезбедување на приватни вооружени лица. Новата база требало да овозможи кратки ротации на добро вооружени единици од по 150 војници, кои би биле дел од поголем контингент од 500 припадници што веќе пристигнале од Мароко и Косово.

Без реализација на договорот за изградба, другите делови од програмата на Одборот за мир не можат да започнат, тврди изворот. Причината е што без меѓународните стабилизациски сили не може да се обезбеди пристап, ниту да се достави градежната опрема и да се постават основните системи за одржување на животот.

Во Одборот за мир, според истиот извор, се надеваат дека израелската влада ќе дозволи продолжување на проектот по изборите закажани за 27 октомври.

Одборот на Трамп и планот за иднината на Газа

Одборот за мир има необична структура. Трамп е назначен за доживотен претседател, а во извршниот одбор се и неговиот зет Џаред Кушнер и инвеститорот во недвижности Стив Виткоф, кого американскиот претседател го ангажирал како посредник во различни меѓународни спорови.

Иако повеќе западни демократии се дистанцираа од иницијативата, на почетокот на годината ѝ се приклучиле 28 основачки земји. Кушнер претстави визуелизации на идната Газа како футуристички град со луксузни туристички комплекси, модерни облакодери и поглед кон Средоземното Море.

На 23 септември групата претстави шестмесечен план вреден 2,45 милијарди долари, замислен како прв чекор кон обновата на Појасот Газа. Вкупните трошоци за десетгодишниот план за обнова се проценуваат на 71 милијарда долари.

Планот беше придружен со ветувања за напредок и повици за донации. „Денес можеме да укажеме на вистински напредок“, изјави Виткоф, додека високиот американски советник во одборот, Арије Лајтстоун, најави формирање нов фонд. „Вашите великодушни донации ќе одат директно кај палестинскиот народ“, рече тој.

Лајтстоун е дел од кругот на Трамп уште од неговиот прв претседателски мандат. Како рабин, во 2020 година ги венчал советникот на Трамп, Стивен Милер, и Кејти Милер.

Нападите продолжиле и по примирјето

И покрај примирјето постигнато во октомври 2025 година, Израел продолжил со нападите врз Газа. Според податоците на здравствените власти во Појасот Газа наведени во написот, во периодот по примирјето биле убиени околу 1.400 луѓе.

Блокадата на изградбата на воената база дополнително ја доведува во прашање реализацијата на плановите за распоредување меѓународни сили и почеток на пошироките активности за обнова. Засега нема официјална потврда кога Израел би можел да дозволи продолжување на проектот.