Студентите побараа повисок субвенциониран оброк, но наместо одговор за зголемување на дневниот износ од 140 на 200 денари, од Владата добија предлог за воведување ваучерски систем. По денешната средба со премиерот Христијан Мицкоски и министерката за образование Весна Јаневска, главното прашање остана неодговорено: како студентите да обезбедат пристоен оброк со 140 денари во услови на поскапена храна?
Предлогот на Владата подразбира промена на начинот на кој студентите ја користат субвенцијата. Наместо преку досегашните картички, средствата би се користеле преку ваучери, по модел што се применува во Словенија.
Но административната промена не значи и поголема куповна моќ. Ако износот остане ист, студентите ќе добијат нов механизам за плаќање, а не повеќе пари за храна.
Ваучерот не ја намалува цената на ручекот
Разликата меѓу сегашните 140 денари и бараните 200 денари изнесува 60 денари дневно. Тоа е зголемување од речиси 43 проценти, кое студентите го бараат како одговор на зголемените трошоци за живот.
Во меѓувреме, младите што студираат надвор од своите родни градови се соочуваат со повеќе трошоци одеднаш – кирија, сметки, превоз, литература и храна.
За нив субвенционираниот оброк не е дополнителна погодност, туку важен дел од ограничениот месечен буџет.
Оттука, прашањето не е само дали парите ќе се користат преку картичка, апликација или ваучер, туку дали со нив може да се купи доволно квалитетна храна.
Доколку новиот модел не донесе повисока субвенција, поповолни цени или дополнителни поволности, неговиот ефект врз студентскиот стандард ќе остане ограничен.
Студентите бараат 200 денари, Владата зборува за ваучери
Министерката Весна Јаневска претходно изјави дека со старото раководство на студентските собранија било договорено проширување на бројот на корисници, наместо зголемување на субвенцијата. Таа го бранеше ваучерскиот модел и со образложение дека средствата треба да се користат за храна, а не за цигари, алкохол и други потреби.
Но ваквото образложение отвора уште една дилема: дали расправата за начинот на трошење на субвенцијата го потиснува суштинското прашање за нејзината вредност?
Наместо да се разговара колку денес чини еден студентски ручек, дебатата се префрла на тоа како студентите ги трошат парите. Контролата врз наменското користење на јавните средства е легитимна цел, но таа сама по себе не го решава проблемот со нивната недоволна куповна моќ.
Дополнително, студентските претставници побарале евентуалните ваучери да можат да се користат и во маркетите, а не само во пекари, сендвичарници и ресторани. Тие предупредуваат дека цените во угостителските објекти се толку високи што дури и зголемената субвенција не секогаш би била доволна за оброк.
Студентите повторно ќе одлучуваат, но кога ќе добијат повеќе?
По средбата, претседателката на Универзитетското студентско собрание на УКИМ, Ангела Василевска, најави студентска платформа на која младите ќе се изјаснат дали сакаат да го задржат сегашниот систем или да преминат на ваучери и апликација.
Таквата консултација може да покаже кој модел студентите го претпочитаат. Но изборот меѓу два начина на плаќање не е исто што и одлука за зголемување на студентскиот оброк.
Јаневска најави дека разговорите ќе продолжат и дека се отворени за разгледување други износи. Тоа значи дека можноста за повисока субвенција не е затворена, но по денешната средба сè уште нема договор за конкретно зголемување.
За студентите, сепак, најважната дилема останува едноставна: дали ќе добијат поголема поддршка за исхрана или само нов начин да располагаат со истите средства?
