Темните кругови под очите, бледата кожа, испуканите усни и опаѓањето на косата станаа дел од нов тренд на TikTok, каде што сè повеќе корисници зборуваат за таканареченото „ferritin face“, односно лице што наводно го открива недостигот од железо во организмот. Но дали навистина може со еден поглед во огледалото да се открие здравствен проблем?
Британскиот „Гардијан“ разговарал со медицински експерти кои објаснуваат дека дел од симптомите навистина можат да се појават кај луѓето со ниски резерви на железо, но предупредуваат дека поставувањето дијагноза според изгледот на лицето може да биде погрешно.
Што е феритин и зошто е важен?
Феритинот е протеин што го складира железото во организмот и овозможува негово постепено ослободување кога е потребно.
Железото има важна улога во создавањето хемоглобин, кој го пренесува кислородот низ телото, но е неопходно и за нормално функционирање на многу други процеси.
Кога резервите на железо се намалуваат, може да се појават замор, слабост, потешкотии со концентрацијата и други симптоми. Кај некои луѓе промените можат да бидат видливи и на кожата, косата и ноктите.
Професорката Сју Паворд од Универзитетските болници во Оксфорд објаснува дека недостигот од железо може да придонесе лицето да изгледа побледо и поуморно. Сепак, тоа не значи дека секое бледило или темни кругови под очите се последица на ниско ниво на феритин.
Темните кругови не се дијагноза
Еден од проблемите со трендот „ferritin face“ е што ги претставува промените во изгледот како сигурен знак за одредена здравствена состојба.
Во реалноста, темните кругови под очите можат да бидат поврзани со наследни фактори, недостиг од сон, алергии, дехидратација или други причини.
Слично е и со опаѓањето на косата, кое може да има хормонална, генетска или друга здравствена основа.
Затоа, лекарите нагласуваат дека изгледот може да биде причина за проверка, но не и доказ дека постои недостиг од железо.
Кој е најмногу изложен на ризик?
Ниски резерви на железо почесто се јавуваат кај жени со обилни менструални крвавења, бремени жени, лица што не внесуваат доволно железо преку исхраната или имаат проблеми со неговата апсорпција.
Недостигот може да биде последица и на губење крв поради заболувања на дигестивниот систем.
Кај луѓето што забележуваат постојан замор, слабост, бледило или опаѓање на косата, лекарите препорачуваат лабораториски анализи, вклучително и проверка на крвната слика и феритинот, според индивидуалната здравствена состојба.
Особено е важно да се утврди причината за недостигот, наместо само да се земаат додатоци во исхраната.
Дали TikTok може да помогне?
Популарноста на овој тренд има и позитивна страна: сè повеќе луѓе дознаваат за симптоми што претходно можеби ги занемарувале.
Но проблемот настанува кога здравствените информации се претвораат во кратки видеа што ветуваат брза самодијагноза.
Лицето може да открие дека сме уморни, ненаспани или под стрес, но не може сигурно да покаже колкави се резервите на железо во организмот.
Пораката на експертите е едноставна: ако симптомите траат, потребен е лекарски совет и соодветна анализа, а не дијагноза поставена според тренд на социјалните мрежи.
