Универзитетскиот професор Оливер Тошковиќ, еден од кандидатите на Студентската листа, порачува дека оваа победа не е само промена на политичката власт, туку и рушење на уверувањето дека организираните граѓани не можат да го победат владејачкиот систем преку демократски институции.

„Студентското движење го урна стереотипот дека ваков режим не може да се победи на избори. Може, и тоа не само да се победи, туку целосно да се порази“, изјави Тошковиќ за српската телевизија Н1.

Неговата изјава доаѓа еден ден по предвремените парламентарни избори во Србија, на кои Студентската листа освои убедлива предност пред коалицијата предводена од Александар Вучиќ.

Според прелиминарните податоци на Републичката изборна комисија, Студентската листа освои 52,65 проценти од гласовите, додека листата „Александар Вучиќ – Обединета Србија“ доби 39,22 проценти.

Две години незадоволство претворени во изборна победа

Тошковиќ оцени дека најголемиот успех на студентското движење не е само изборниот резултат, туку начинот на кој успеало да го организира и канализира незадоволството на граѓаните.

Тој направи споредба со историските промени од 5 октомври 2000 година, кога по масовните протести беше соборена власта на Слободан Милошевиќ.

Според него, тогаш гневот на граѓаните кулминирал на улиците по спорните изборни резултати, додека овојпат студентите успеале речиси две години да го одржуваат протестното движење и да го претворат во организирана изборна сила.

Посебно ја нагласи улогата на десетиците илјади контролори и мобилни тимови кои биле ангажирани за време на гласањето.

Тошковиќ тврди дека во текот на изборниот ден имало постојани обиди за попречување на изборниот процес, но дека добрата организација и познавањето на законските права овозможиле да се заштити гласањето.

„Кога граѓаните се организирани и ги знаат своите права, можат да ја одбранат изборната волја“, е суштината на неговата порака.

По изборната победа, студентите бараат институциите да почнат да работат

Професорот посочи дека првиот приоритет на Студентската листа е да се заштитат изборните резултати и да се формира нова влада.

Сепак, предупреди дека очекува опструкции во процесот на пренесување на власта.

Тој ги повика државните институции да не го чекаат формалното формирање на новата влада, туку веднаш да почнат да ги извршуваат своите законски надлежности.

Особено ги спомена Обвинителството за организиран криминал и Регулаторното тело за електронски медиуми (РЕМ), оценувајќи дека тие треба да постапуваат независно од политичките притисоци.

Според него, објавените комуникации преку апликацијата „Скај“ претставуваат повод надлежното обвинителство да ги разгледа наводите за поврзаност меѓу криминални структури и претставници на власта.

Од „Ќациленд“ повторно Пионерски парк

Како симбол на промените, Тошковиќ ја посочи граѓанската акција за чистење на Пионерскиот парк во Белград, кој во изминатиот период беше поврзуван со провладините собири и кампот познат како „Ќациленд“.

Тој потсети дека паркот порано бил место за игра на децата, но дека неговото користење било ограничено поради политичките активности.

„Го вративме тоа место повторно да биде Пионерски парк. Се надевам дека ќе ја вратиме и Србија да биде Србија“, порача Тошковиќ.

Според него, токму оваа граѓанска иницијатива покажува дека промените не зависат исклучиво од политичарите, туку и од подготвеноста на граѓаните сами да се вклучат во обновувањето на јавниот простор и институциите.

Изборната победа е само почеток

Иако Студентската листа освои мнозинство гласови, пред неа останува процесот на потврдување на конечните резултати, конституирање на парламентот и формирање влада.

Движењето, кое започна со барања за одговорност по трагедијата на железничката станица во Нови Сад во ноември 2024 година, сега се соочува со нов предизвик – од организатор на протести да прерасне во носител на државната власт.

За Тошковиќ, клучниот тест ќе биде дали новото парламентарно мнозинство ќе успее да воспостави институции што ќе работат независно од партиските интереси.

Пораката на професорот е дека студентите покажале оти политичката промена е можна преку избори, но вистинските резултати ќе се мерат според начинот на кој ќе се управува со државата по изборната победа.