Британската влада планира до пролет 2027 година да воведе строги ограничувања за пристапот на деца до најголемите социјални платформи, но мерката веќе предизвика поделени реакции.
Британскиот премиер Кир Стармер најави целосна забрана за пристап до социјални мрежи за лица под 16 години, како дел од поширок пакет мерки за заштита на децата на интернет. Владата планира законскиот предлог да биде усвоен до Божиќ, а новите правила да стапат на сила до пролетта 2027 година. Мерката, според Стармер, е потребна за да се намали изложеноста на децата на штетни содржини, ризични контакти и функции што можат да влијаат врз нивната безбедност и ментално здравје.
„Целосната забрана е вистинскиот избор. Не сум подготвен да правам компромиси со безбедноста и среќата на нашите деца“, изјави Стармер во телевизиско обраќање.
Забраната би се однесувала на најголемите социјални платформи, меѓу кои „Снепчет“, „Тикток“, „Јутјуб“, „Инстаграм“, „Фејсбук“ и „Икс“. Месинџер-услугите како „Вотсап“ и „Сигнал“ не се опфатени со најавената мерка.
Покрај целосната забрана за помлади од 16 години, британската влада најавува и дополнителни ограничувања за одредени функции. Меѓу нив се преносите во живо, комуникацијата со непознати лица и дел од функциите што можат да ги изложат децата на ризик. Дел од мерките би се применувале и на гејминг-платформи, каде младите често комуницираат со луѓе што не ги познаваат лично.
За корисниците на возраст од 16 и 17 години, владата размислува одредени ограничувања да бидат вклучени стандардно, за да не се создаде остра граница меѓу децата под 16 години и постарите тинејџери. Се разгледуваат и ноќни рестрикции, како и мерки против бескрајното скролање, кое често се поврзува со прекумерно користење на апликациите. Повеќе детали се очекуваат во јули.
Посебен дел од најавените правила се однесува на чат-ботови. За таканаречените „романтични придружник“ чат-ботови, кои симулираат интимни или сексуализирани односи, минималната возраст би била 18 години. Другите чат-ботови ќе мора да имаат ограничувања на функции што можат да поттикнат интимна или несоодветна комуникација со малолетници.
Најавата предизвика поделени реакции меѓу учениците. Во средно училиште во Витеншо, дел од учениците ја поздравиле мерката, сметајќи дека социјалните мрежи станале небезбедно место. Тринаесетгодишниот Шон изјавил дека „време е нешто да се преземе“, бидејќи платформите се користат и за добро и за лошо, но во моментов, според него, се „лошо место“.
Други ученици, пак, се загрижени дека целосната забрана може да им наштети на оние на кои интернет-платформите им служат како простор за одмор, комуникација или справување со секојдневен стрес. Рајли, исто така тринаесетгодишен ученик, предупредил дека на многу млади со невроразличности социјалните платформи им помагаат да се смират кога се исцрпени. Ајзак, пак, смета дека владата требало да ги направи платформите побезбедни, наместо целосно да ги забрани за помладите корисници.
Реакции пристигнаа и од технолошките компании. Од „Снепчет“ предупредуваат дека целосна забрана може да ги турне тинејџерите кон помалку безбедни платформи и посочуваат дека голем дел од користењето на нивната апликација се сведува на приватна комуникација со пријатели и семејство. Компанијата бара внимателно осмислување на правилата и начинот на нивна примена.
Либералните демократи ја критикуваа мерката како недоволно прецизна и предупредија дека забраните сами по себе не гарантираат поголема безбедност. Тие предлагаат поширок пакет мерки, меѓу кои јасни ознаки за возраст на апликациите, построги правила за алгоритамските содржини и поголема одговорност на технолошките компании.
Детските организации во најголем дел ја поздравија намерата за поголема заштита, но предупредуваат дека клучна ќе биде примената. Од „Барнардос“ порачаа дека социјалните мрежи ги изневериле децата и дека компаниите мора да преземат одговорност. Од НСПЦЦ оценуваат дека ова може да биде пресвртница во заштитата на децата, но само ако се воведат цврсти проверки на возраст и ефикасен надзор.
Сепак, не сите организации сметаат дека забраната е најдобриот одговор. Комесарката за деца на Велс, Росио Сифуентес, ја поздрави поголемата заштита, но предупреди дека фокусот треба да биде на посилна примена на правилата и поголема одговорност на платформите, а не само на забрана за пристап.
Искуството од Австралија покажува дека ваквите мерки се тешки за спроведување. Таму слична забрана беше воведена во декември, но по неколку месеци многу деца успеале да ги заобиколат проверките на возраст. Анкети покажуваат дека голем дел од родителите велат дека нивните деца и понатаму користат социјални платформи, иако милиони профили биле деактивирани.
Најавата на Стармер отвора едно од најважните прашања во дигиталната ера: како да се заштитат децата без целосно да се отсечат од просторот каде што денес комуницираат, учат, се информираат и градат социјални врски. За британската влада, забраната е начин да се постави јасна граница. За критичарите, вистинскиот предизвик не е само возраста на корисниците, туку моделот на платформите, алгоритмите и одговорноста на технолошките гиганти.
