Смрдливите мартинки се меѓу најнепосакуваните гости во градината. Ги привлекуваат плодови, листови и растенија богати со сокови, а кога се вознемирени испуштаат течност со силен и непријатен мирис, по што и го добиле народното име.

На нашите простори најчесто се среќаваат видови од семејството смрдливи стеници, меѓу кои Raphigaster nebulosa, Dolycoris baccarum и Halyomorpha halys, позната како кафеава мрамореста стеница. Последната е инвазивен вид што во повеќе земји прави штети на овошје, зеленчук и земјоделски култури.

Природен спреј со нане

За домашна заштита од смрдливи мартинки, често се препорачува природен спреј од вода и етерично масло од нане. Некои рецепти додаваат и оцет, кој има силен мирис, но со него треба внимателно, бидејќи може да ги оштети чувствителните листови ако се користи во поголема концентрација или на силно сонце.

Еден едноставен рецепт вклучува еден литар вода, две шолји оцет и околу десет капки етерично масло од нане. Состојките се мешаат во шише со распрскувач, а течноста се нанесува околу растенијата и на местата каде што инсектите најчесто се задржуваат.

Најдобро е спрејот најпрво да се проба на мал дел од растението и да се избегнува прскање во најтоплиот дел од денот. Ако листовите покажат оштетување, растворот треба да се разреди или да се користи само околу растението, а не директно врз него.

Мирисот ги одбива, но не го решава целиот проблем

Етеричните масла, особено нане, лук, каранфилче и лимонова трева, често се наведуваат како природни средства што можат да ги одбијат смрдливите стеници. Но нивниот ефект е привремен и најчесто служи како одвраќање, не како целосно решение за поголема наезда.

Затоа постапката треба да се повторува на неколку дена или по дожд, бидејќи мирисот брзо слабее, особено на отворено. Освен прскањето, корисно е редовно да се проверуваат долните страни на листовите, каде што инсектите и јајцата често се кријат.

За подобра контрола, градинарите може да комбинираат природни мириси со механичко отстранување, садење растенија што привлекуваат природни непријатели на стениците и избегнување непотребно дробење на инсектите, бидејќи токму тогаш најсилно се ослободува непријатниот мирис.

Природниот спреј може да помогне кога проблемот е мал или умерен, но ако смрдливите мартинки масовно ги напаѓаат растенијата, потребен е поширок пристап и внимателно следење на состојбата во градината.