Растот на цените на енергентите и тврдокорната базична инфлација ширум светот создаваат нов притисок врз централните банки за продолжување на циклусот на зголемување на каматните стапки. Последните официјални податоци од Соединетите Американски Држави покажуваат дека потрошувачките цени во август пораснале за 0,4 отсто на месечно и 3,4 отсто на годишно ниво. Ваквите показатели речиси сигурно ја запечатуваат одлуката на американската централна банка Фед за ново затегнување, додека глобалните финансиски пазари се соочуваат со продолжен период на скапи кредити.
Главниот двигател на растот на инфлацијата останува енергетскиот сектор. Според официјалните показатели за август, индексот на енергенти бележи месечен пораст од 2,1 отсто, додека на годишно ниво скокот изнесува 16,3 отсто. Ова забрзување директно произлезе од драстичниот скок на цената на моторните горива од 27,4 отсто.
Геополитичката криза на Блискиот Исток ги турна референтните типови сурова нафта Брент и ВТИ (WTI) повторно над психолошката граница од 100 долари за барел, по неодамнешниот неделен скок од десет проценти. Храната во истиот период поскапе за 0,1 отсто на месечно ниво односно 2,7 отсто годишно, додека трошоците за домување забрзаа со раст од 0,3 отсто.
Базичната инфлација, која ги исклучува непредвидливите цени на храната и енергијата, забележа месечен пораст од 0,3 отсто, што е за десет базни поени над претходните пазарни очекувања. На годишно ниво таа изнесува 2,4 отсто. За монетарните власти овие бројки значат дека ценовните притисоци остануваат над посакуваната цел од два отсто.
Европската централна банка веќе повлече потег со зголемување на каматната стапка за 25 базни поени, истакнувајќи дека европското стопанство засега покажува отпорност. Финансиските пазари сега со веројатност од речиси 90 отсто очекуваат американскиот Фед да го следи истиот чекор на претстојниот состанок следната недела со идентично зголемување од 25 базни поени.
Секое ново зголемување на каматите кај водечките светски централни банки има директно прелевање врз малите и отворени економии како македонската. Народната банка на Република Северна Македонија природно го усогласува својот монетарен курс за да го одбрани денарот и да ја спречи увезената инфлација.
