За повеќето Американци, името Л3Харис технолоџис (L3Harris Technologies) до минатиот петок беше непознато. Тој ден, техничар на компанијата во центар за контрола на воздушниот сообраќај во јужниот дел на Арканзас инсталирал нов рутер. Истрагата засега се фокусира на погрешно конфигурирана функција на уредот, која испраќала непотребни податоци до останатата мрежна опрема.
Дефектот предизвикал верижна реакција во центрите за насочување на летовите низ земјата, поради што Федералната управа за воздухопловство (ФАА) со часови забранила полетување на домашните летови.
Кој е Л3Харис, компанијата што ги поправа туѓите грешки?
Л3Харис има седиште во Флорида, се проценува на околу 50 милијарди долари, а минатата година остварила приходи од приближно 21,9 милијарди долари. По големина е нешто помала од најголемите изведувачи на американскиот Пентагон, таканаречените главни изведувачи (prime contractors), како „Локид Мартин“ и „Боинг“. Околу 75 отсто од нејзините приходи доаѓаат од Пентагон и други американски владини агенции.
Денешната компанија настана во 2019 година, со спојувањето на Л3 технолоџис (L3 Technologies) и Харис, во трансакција вредна повеќе од 15 милијарди долари. Новиот гигант порасна до 48.000 вработени, а во 2023 година го купи и производителот на ракетни мотори „Аероџет Рокетдајн“ (Aerojet Rocketdyne) за околу 4,7 милијарди долари.
Договорот за изградба и одржување на телекомуникациската мрежа на ФАА датира од 2002 година, кога го добил Харис. Преку оваа мрежа контролорите на летање ги насочуваат пилотите низ американскиот воздушен простор.
По серијата прекини во изминатите години, мрежата минува низ надградба вредна повеќе милијарди долари. Бакарните кабли се заменуваат со оптички, а работите треба да завршат до крајот на 2028 година. Од Л3Харис велат дека досега се реализирани околу 70 отсто од проектот.
Во Вашингтон компанијата е позната по преземањето сложени проекти што други ги довеле во ќор-сокак или избегнувале да ги прифатат. Највидлив пример е преуредувањето на „Боинг 747“ што Катар му го подари на Доналд Трамп за потребите на претседателскиот авион „Ер форс уан“ (Air Force One), проект вреден 400 милиони долари. Во јануари Пентагон вложил една милијарда долари во нејзиниот бизнис со ракетни компоненти.
Компанијата се опишува себеси како „доверлив нарушувач на воспоставените правила“ (trusted disruptor).
По настаните од петокот, тој слоган звучи поинаку. Американскиот министер за транспорт Шон Дафи изјави дека се истражува дали причината за проблемот била „неспособност“ на Л3Харис.
„Нашиот изведувач не беше дораснат на задачата. Или опремата не беше дорасната“, рече Дафи во саботата.
Од компанијата соопштија дека соработуваат со истрагата. Според извори на „Волстрит џурнал“ (The Wall Street Journal), ФАА претходно го одобрила планот за инсталација, а нејзин претставник бил присутен и за време на поставувањето на рутерот.
Човекот што ја изгради Л3Харис
Компанијата каква што е денес во голема мера е дело на Крис Кубасик. Поранешниот партнер во „Ернст и Јанг“ (Ernst & Young) преминал во „Локид Мартин“, каде што во 2012 година, како претседател на компанијата, веќе бил избран за иден извршен директор.
Но, тогаш „Локид Мартин“ побарал од него да си замине. По пријава од свиркач во компанијата, истрагата утврдила дека имал „долготрајна и блиска лична врска“ со подредена вработена, што било спротивно на етичкиот кодекс.
Кубасик потоа ја градел кариерата одново. Во 2015 година станал претседател на Л3 технолоџис, средно голем изведувач што произведувал телекомуникациска опрема и очила за ноќно гледање. Уште од почетокот најавувал дека сака од компанијата да создаде шести главен изведувач на Пентагон.
Спојувањето со Харис било негова идеја. Истовремено, изградил блиски односи со администрацијата на Трамп и лично ги водел преговорите со Пентагон. Проектот за „Ер форс уан“ и инвестицијата од една милијарда долари се реализирале под негово раководство.
Во август, Кубасик повторно се најде во центарот на истрага. Управниот одбор ангажирал надворешни адвокати за да ги испита обвинувањата за несоодветно однесување со подредена вработена, како и за агресивно и вулгарно однесување.
Компанијата соопшти само дека Кубасик го прекршил кодексот на однесување и дека заминува без отпремнина. Тој се откажал од акции што сè уште не му биле доделени, а биле проценети на 58 милиони долари, како и од отпремнина од околу девет милиони долари.
Кубасик категорично негира дека имал врска со подредена вработена и дека такво обвинение било причина за неговото заминување.
„Волстрит џурнал“ откри и што му претходело на разрешувањето. Жени што работеле со Кубасик меѓусебно се предупредувале да не остануваат насамо со него и да бидат внимателни во корпоративниот авион. Околу 2023 година, една вработена пријавила сексуално вознемирување во службата за човечки ресурси. Кубасик останал во компанијата, а таа ја напуштила. Не сите членови на управниот одбор биле известени за пријавата.
На местото на Кубасик дошол Сем Мехта, долгогодишен вработен во компанијата, чиј дотогашен ресор ги опфаќал и работите поврзани со ФАА. Само три месеци откако ја презел функцијата, компанијата се најде на мета на американската федерална влада.
„Енвидија“: две врски, една пресудна
Како што беше објавено, Џенсен Хуанг минатата недела се повлекол од чело на „Енвидија“, откако биле откриени две негови вонбрачни врски. Едната наводно била со Алис Хуанг, за која американските служби се сомневаат дека работи за кинеското разузнавање, а другата со вработена во „Енвидија“.
Експертите за деловна етика сметале дека токму врската со вработената била пресудна за неговото заминување.
„Мајкрософт“: патот што прв го помина Бил Гејтс
„Мајкрософт“ се најде во центарот на вниманието по големиот прекин на услугите минатиот четврток, кога корисниците на „Мајкрософт 365“ останаа без пристап до „Аутлук“, „Тимс“ и други облачни сервиси. Прекинот нема директна врска со управувањето на компанијата, но „Мајкрософт“ претходно помина низ слична приказна.
Во март 2020 година, Бил Гејтс го напушти управниот одбор на компанијата што ја основаше. Тогаш како причина ја наведе својата хуманитарна работа, но „Волстрит џурнал“ една година подоцна откри и друга страна на приказната.
„Мајкрософт“ потврди дека во втората половина на 2019 година добил пријава дека Гејтс во 2000 година се обидел да започне интимна врска со вработена во компанијата. Управниот одбор ја истражил пријавата со помош на надворешна адвокатска фирма, а Гејтс си заминал пред завршувањето на истрагата.
Портпаролот на Гејтс изјавил дека станува збор за афера од пред речиси 20 години, која завршила спогодбено, и дека неговото заминување од управниот одбор немало никаква врска со неа.
Истата причина, три различни индустрии
На прв поглед, трите компании немаат многу заедничко. „Енвидија“ произведува чипови за вештачка интелигенција, „Мајкрософт“ управува со електронската пошта и документите на милиони луѓе, а Л3Харис одржува инфраструктура што останува незабележана сè додека не откаже.
Сепак, нивните приказни имаат речиси идентична структура. Гејтс и Хуанг се коосновачи на своите компании, додека Кубасик речиси ја создаде својата преку спојувања и преземања. Сите тројца беа синоним за компаниите што ги водеа.
Ниту еден од нив не заминал поради технологијата, деловната стратегија или финансиските резултати. Секој си заминал по истрага на управниот одбор, во која биле вклучени и надворешни адвокати, а која се однесувала на неговиот однос со вработена во компанијата.
Сепак, постојат важни разлики: Кубасик ги негира обвинувањата, додека Гејтс тврди дека аферата немала никаква врска со неговото заминување од управниот одбор.
