Зад овој загрижувачки податок стојат околу 43 милиони девојки, покажува најновата анализа на Светската здравствена организација (СЗО), објавена на 5 октомври 2026 година, врз основа на глобалните процени за 2023 година.

Насилството во адолесценцијата често останува скриено зад молчењето, стравот и срамот. За милиони девојки, периодот кога треба да ги градат својата самодоверба, независност и првите емотивни врски е обележан со искуства што можат да остават долгорочни последици врз нивното здравје и иднина.

Според СЗО, дури 23 проценти од девојките на возраст од 15 до 19 години кои некогаш биле во партнерска врска доживеале физичко или сексуално насилство од партнер најмалку еднаш во животот.

Уште позагрижувачки е што 16 проценти од девојките со искуство во партнерски односи биле изложени на такво насилство во текот на претходните 12 месеци.

Истовремено, осум проценти од сите девојки во оваа возрасна група пријавиле искуство на сексуално насилство од лице кое не им било партнер.

Многу девојки никогаш не проговоруваат за насилството

СЗО предупредува дека вистинските размери на проблемот најверојатно се поголеми од прикажаните процени.

Причината е што голем број девојки никогаш не го пријавуваат насилството, ниту разговараат за него со блиските или со надлежните институции.

Стравот од реакцијата на семејството, осудата од околината, чувството на срам и недовербата во институциите се меѓу причините поради кои насилството останува невидливо.

Експертите укажуваат дека ризикот е поголем во средини каде што се распространети раните бракови, девојките имаат ограничен пристап до образование, а дискриминаторните општествени норми и закони ја намалуваат нивната самостојност.

Последиците не завршуваат со прекинувањето на насилната врска

Насилството доживеано во тинејџерските години може да влијае врз многу аспекти од животот.

Покрај физичките повреди, жртвите се соочуваат со зголемен ризик од анксиозност, депресија, несакана бременост и сексуално преносливи инфекции.

Последиците можат да се одразат и врз образованието. Девојките кои преживеале насилство можат да имаат потешкотии со учењето, да го прекинат школувањето или подоцна да се соочат со ограничени можности за вработување.

Искуствата од насилни врски можат да влијаат и врз довербата, чувството на сигурност и воспоставувањето здрави партнерски односи во зрелата возраст.

Сепак, ваквите последици не се неизбежни. Навремената психолошка, здравствена и социјална поддршка може значително да помогне во закрепнувањето.

Превенцијата мора да започне пред првата насилна врска

Светската здравствена организација нагласува дека борбата против насилството не може да започне дури откако ќе се случи.

Потребни се образование за здрави односи, лични граници и согласност, како и развивање средина во која младите ќе можат без страв да побараат помош.

СЗО и партнерските организации на Обединетите нации повикуваат на поголема достапност на средното образование, спречување на детските бракови, подобра правна заштита и намалување на родовата нееднаквост.

Посебно се нагласува потребата од услуги приспособени на адолесцентките, кои ќе обезбедат доверливост, безбедност и соодветна медицинска и психолошка помош.

Новите глобални процени испраќаат сериозно предупредување: насилството врз девојките не е проблем што започнува во зрелата возраст. За милиони од нив, тоа веќе е дел од тинејџерските години, кога се поставуваат темелите на идниот живот.