Британската служба за внатрешна безбедност МИ5 (MI5) регистрираше четирикратно зголемување на заканите од странски држави во последните десет години. Генералниот директор на агенцијата, Кен Меккалум, во своето годишно обраќање во Лондон порача дека денешните опасности по безбедноста го надминуваат интензитетот од Студената војна. Според него, Русија останува главен агресор кој преку саботажи и сајбер-напади се обидува да предизвика хаос низ европските земји, додека Иран засилено организира напади насочени кон воени бази и еврејски објекти.
Во својот годишен безбедносен извештај, Кен Меккалум истакна дека Русија свесно се воздржува од отворена конвенционална војна со сојузниците од НАТО. Наместо директен воен напад, Кремљ користи тактики на хибридно војување со цел да внесе несигурност во западните општества. Овие операции вклучуваат подметнување пожари, физички саботажи на инфраструктура, ширење дезинформации и постојани дигитални упади.
Ваквите активности најчесто се изведуваат преку локални криминални посредници и платеници, со што Москва настојува да ја прикрие директната поврзаност со руските разузнавачки структури. Напредокот на руските сили на фронтот во Украина, Меккалум го оцени како исклучително бавен и проследен со огромни човечки и материјални загуби.
Техеран претставува втор клучен извор на државни закани за европскиот континент. МИ5 открива десетици обиди за атентати, киднапирања и напади врз дисиденти, новинари и еврејски институции на европско тло, кои се директно финансирани или водени од иранските безбедносни мрежи.
Паралелно со конвенционалните разузнавачки операции, полето на сајбер-безбедноста бележи драматична трансформација. Според Меккалум, развојот на алатките базирани на вештачка интелигенција драстично го менува балансот меѓу напаѓачите и безбедносните служби. Автоматизираните дигитални системи им овозможуваат на непријателските држави да идентификуваат слабости во критичната инфраструктура со брзина што порано бараше месеци детално планирање.
Зголемениот обем на државни саботажи наметна историска реорганизација во британското разузнавање. Додека претходните децении беа обележани со доминантна борба против исламистичкиот тероризам, денес најголем дел од оперативните капацитети се насочени кон државни актери. Работата против тероризмот останува интензивна, но државната шпионажа бара поинаков пристап на заштита.
Ваквата проценка има директни реперкусии и за регионот на Југоисточна Европа и Западен Балкан. Земјите од регионот, вклучително и Северна Македонија како членка на НАТО, веќе подолг период се цел на хибридни напади преку хибридни закани, масовни лажни дојави за бомби во јавни објекти и координација на дезинформациски мрежи. Предупредувањето на МИ5 покажува дека притисокот врз институциите и јавните сервиси ќе продолжи преку асиметрични методи кои остануваат под прагот на отворена војна.
