Стапката на фертилитет во Македонија изнесува 1,35 живородени деца по жена, што е речиси идентично со просекот во Европската Унија. Во 2024 година европската стапка паднала на рекордно ниски 1,34 деца по жена, покажуваат податоците на Евростат за демографските движења.

Во Европската Унија ова е најниската вредност откако започнало следењето на статистичката серија во 2001 година. Во изминатите две децении стапката постојано била под 2,10 живородени деца по жена — нивото што се смета за потребно за природна замена на населението во услови на ниска смртност.

Слични демографски тенденции се забележуваат и во Македонија, но националниот просек прикрива значителни разлики меѓу регионите.

Скопскиот регион со највисока стапка, Источниот со најниска

Според податоците за Македонија, највисока стапка на фертилитет има Скопскиот регион, со 1,73 живородени деца по жена. Над националниот просек се и Североисточниот регион, со 1,40, и Пелагонискиот регион, со 1,36 деца по жена. Во другите региони стапката е под националниот просек. Во Полошкиот и Југозападниот регион изнесува по 1,27 деца по жена, во Вардарскиот 1,31, а во Југоисточниот 1,30.

Најниска стапка е регистрирана во Источниот регион, каде што изнесува само 1,16 живородени деца по жена. Разликата меѓу Скопскиот и Источниот регион покажува колку различни демографски слики можат да се кријат зад една национална бројка.

Големи разлики и меѓу европските региони

Регионалните податоци за Европската Унија покажуваат дека ниската стапка на фертилитет не е подеднакво распространета на целата територија. Од вкупно 1.165 региони со достапни статистички податоци, во 439, односно 37,7 отсто, стапката била под европскиот просек. Во 714 региони, или 61,3 отсто, била над просекот, додека во 12 региони била еднаква на просечната стапка во Унијата.

Стапка од најмалку 1,75 живородени деца по жена е забележана во 14 региони во Бугарија и Франција, шест региони во Германија, три во Словенија и по два региона во Унгарија, Холандија и Романија. Ова ниво е регистрирано и во по еден регион во Ирска, Грција, Хрватска и Словачка.

Шпанија и Италија меѓу земјите со најниски стапки

На спротивниот крај се Шпанија и Италија, каде што се забележани дел од најниските стапки на фертилитет во Европската Унија.Особено ниски вредности се регистрирани во северозападните делови на Шпанија, во одредени островски региони и во поголемиот дел од Италија, вклучително и Сардинија.

Стапка од помалку од едно живородено дете по жена е забележана во 16 региони во Шпанија, седум во Полска, пет во Италија, три во Грција и по два региона во Германија и Литванија.

Податоците на Евростат покажуваат дека нискиот фертилитет е поширок европски демографски предизвик, но и дека постојат значителни разлики меѓу одделните региони. Во Македонија, Скопскиот регион е значително над националниот просек, додека Источниот има најниска стапка во земјата.