Меѓународниот монетарен фонд предупреди на остар економски пад доколку инфлацијата и трошоците за задолжување останат без контрола. Во најновиот извештај за светските економски изгледи, Фондот ја задржа проекцијата за глобален раст од 3,1 процент за оваа година, но предупреди дека долготрајната војна меѓу САД и Иран и поскапувањето на енергенсите можат да го намалат растот за дополнителни 0,5 процентни поени до 2027 година, директно удирајќи врз буџетите на домаќинствата.
Глобалната економија засега покажува отпорност, но границите на таа издржливост се сериозно тестирани. Доколку воениот конфликт продолжи да ги турка цените на суровините нагоре, глобалниот раст ќе биде значително помал, а инфлацијата повисока. Главниот економист на ММФ, Силвана Тенрејро, посочи дека трошоците за задолжување во напредните економии рапидно растат, додека јавниот долг достигна историски највисоки нивоа.
Околу две третини од економскиот удар доаѓа директно од нарушувањата на пазарите на нафта и гас. Зголемените сметки за енергија директно ја намалуваат куповната моќ на семејствата и ги замрзнуваат инвестициите на бизнисите. За земји како Македонија и регионот, каде граѓаните веќе трошат непропорционално голем дел од месечните приходи на греење, струја и основни намирници, секое враќање на нафтата кон 100 долари за барел носи нов инфлациски бран што најсилно ги погодува ранливите категории и младите семејства.
Економскиот пејзаж покажува длабока расцепканост во закрепнувањето. Според податоците на Фондот, 32 економии во моментов создаваат 95 проценти од глобалниот раст, за разлика од пролетта кога тој товар го носеа 54 земји. Истовремено, ММФ ги намали економските прогнози за дури 47 проценти од државите во светот.
Клучни проекции на ММФ:
Глобалниот економски раст за 2026 година е проектиран на 3,1%, додека вкупната светска инфлација достигнува 4,7%. Американската економија бележи стабилен раст од 2,3% за 2026 и 2027 година, поддржана од домашната потрошувачка и приватните инвестиции. Доколку кризата со енергенсите продолжи, светскиот раст ќе се намали за 0,2 процентни поени во 2026 година и за 0,5 процентни поени во 2027 година, при што инфлацијата во 2027 би била за 1,1 процентен поен повисока.
Инвестицискиот бран во вештачката интелигенција успеа да амортизира дел од ударот врз водечките економии, но целосно ги заобиколи земјите со поголема зависност од увоз на суровини. Сепак, аналитичарите предупредуваат дека токму трката за хардвер и големата потрошувачка почнуваат да создаваат сопствен инфлациски притисок. Цените на основните добра во одредени напредни економии веќе го регистрираат поскапувањето на мемориските чипови.
Централните банки се подготвуваат за ново затегнување на монетарната политика. Силвана Тенрејро изјави дека каматните стапки мора да останат доволно рестриктивни сè додека инфлацијата не се врати во предвидените рамки. Доколку скокот на цените на суровините и технолошките вложувања продолжат да ги подгреваат трошоците, централните банки ќе мора дополнително да ги зголемат каматите.
