Соединетите Американски Држави извршија нови напади врз цели во Иран, откако американскиот претседател Доналд Трамп го обвини Техеран дека соборил воен хеликоптер од типот AH-64 „Апачи“ во близина на Ормускиот Теснец. Двајцата пилоти биле спасени и се неповредени.
Американската Централна команда, надлежна за операциите на САД на Блискиот Исток, соопшти дека нападите биле изведени како „пропорционален одговор“ и како мерка на самоодбрана по, како што наведува Вашингтон, „неоправданата иранска агресија“. Според американските извештаи, операцијата била ограничена и завршила по неколку бранови удари.
Цели биле радари и системи за противвоздушна одбрана
Според американската војска, нападнати биле ирански системи за противвоздушна одбрана, радарски капацитети и копнени контролни станици во областа околу Ормускиот Теснец. Станува збор за една од најчувствителните точки во светската енергетска и безбедносна архитектура, бидејќи низ овој морски коридор минува значаен дел од глобалниот транспорт на нафта и гас.
Трамп изјави дека одговорот морал да биде „многу силен“ и „многу моќен“, но истовремено остави простор за дипломатски исход, наведувајќи дека и натаму постои можност за договор со Иран. Засега не се објавени детали дали американските напади ќе бидат единствена реакција или ќе следуваат дополнителни мерки.
Иран пријави експлозии и најави одмазда
Иранските медиуми јавија за експлозии во повеќе области, меѓу кои Сирик, островот Кешм и регионот околу Бандар Абас. Според ирански извори, погодени биле и инфраструктурни објекти, а на некои места било прекинато снабдувањето со вода.
Техеран возврати со остри пораки. Иранскиот министер за надворешни работи Абас Арагчи порача дека иранските вооружени сили нема да остават ниту еден напад без одговор и ги повика американските сили да го напуштат регионот ако сакаат да бидат безбедни.
Напади врз американски бази во регионот
По американските удари, Иранската револуционерна гарда соопшти дека извршила напади врз американски воени бази во регионот. Според регионалните извештаи, сирени биле активирани во Бахреин, а властите ги повикале граѓаните да се засолнат и да останат мирни.
Во Кувајт, исто така, била активирана противвоздушната одбрана по извештаи дека земјата била цел на ирански напад. Техеран, според дел од извештаите, потврдил дека американските позиции во заливските држави биле ставени на нишан.
Пилотите спасени по падот на хеликоптерот
Инцидентот што ја предизвика новата ескалација се случил кога американски хеликоптер „Апачи“ паднал во водите во близина на брегот на Оман, додека патролирал во зоната на Ормускиот Теснец. Двајцата членови на екипажот биле спасени во рок од околу два часа.
Американските власти соопштија дека спасувањето било изведено со поддршка на поморски беспилотен систем, што го прави случајот посебен и од воено-технолошки аспект. Трамп претходно напиша дека пилотите се безбедни, но дека САД „мора да одговорат“ на нападот.
Примирјето станува сè покревко
Иако официјално меѓу САД и Иран важеше примирје, најновите напади покажуваат дека ситуацијата во регионот останува исклучително нестабилна. Во последните денови тензии имаше и меѓу Иран и Израел, по серија меѓусебни напади и повици за итен прекин на огнот.
Новата размена на удари меѓу Вашингтон и Техеран повторно го става Персискиот Залив во центарот на глобалната безбедносна криза. Секој следен потег може да биде пресуден: или ќе отвори простор за дипломатско смирување, или ќе го турне регионот во уште поширока воена ескалација.