Престанете да им кажувате на децата што да не прават и започнете да им давате директни, позитивни насоки. Истражувањата и практиката на когнитивно-бихевиоралните терапевти покажуваат дека зборот „не“ често создава блокада во детскиот развој. Кога родителите ги заменуваат забраните со јасни инструкции за посакуваното однесување, комуникацијата станува поефикасна, а децата реагираат подобро и побрзо.
Зборот „не“ е меѓу најчесто употребуваните зборови во секојдневната комуникација со децата. Од опкружувањето во домот до паркот, речениците од типот „не допирај“, „не оди таму“ или „не прави така“ се автоматски одговор на многу родители. Психотерапевтката Џена Мазило, која се занимава со когнитивно-бихевиорална терапија, предупредува дека токму оваа негативна формулација создава проблем.
Според неа, кога на детето му се повторува само што не смее да прави, му се ускратува информацијата за тоа што всушност се очекува од него. Наместо да го спречи непосакуваното однесување, постојаната забрана дополнително го насочува вниманието кон самата акција што родителот се обидува да ја избегне.
Мазило предлага едноставен јазичен трик: наместо да кажете „Не ги ставај нозете на столицата“, употребете ја директната инструкција „Спушти ги нозете“. Помалите деца сè уште ги развиваат когнитивните способности и обработката на информации, па негацијата често ја занемаруваат или не ја разбираат во контекст.
Кога детето ќе слушне забрана, неговиот мозок прво ја процесира самата дејност, па дури потоа негацијата. Со преминување кон јасни и позитивни барања, родителот поставува прецизни граници без излишна тензија и конфликт.
Примената на оваа метода бара свесен напор од родителите, бидејќи рефлексното користење на зборот „не“ е длабоко стекната навика. Експертите нагласуваат дека промената во пристапот не значи отсуство на дисциплина, туку пренасочување кон полесно разбирливи правила.
Заменетиот говор им помага на децата подобро да ги разберат очекувањата во секојдневните ситуации, а на родителите им заштедува време и енергија потрошени во постојани повторувања.
