Пред дваесетина години беа знак дека технологијата напредува. Денес се враќаат како ретро предмети што младите повторно сакаат да ги имаат во рака. Старите компактни дигитални фотоапарати, познати како „дигикам“, Polaroid камерите, па дури и видеокамерите со Mini DV и Hi8 касети повторно стануваат популарни. Некои од уредите кои со години завршуваа на бувљаците или во отпад денес се бараат на онлајн пазарите.
Причината не е тоа што овие фотоапарати се подобри од камерите на модерните смартфони. Напротив. Токму нивните ограничувања се дел од привлечноста.
Кога лошата фотографија станува добра фотографија
Современите телефони прават речиси сè за фотографот. Автоматски ја коригираат експозицијата, го намалуваат шумот, спојуваат повеќе фотографии, го подобруваат динамичкиот опсег, ги препознаваат лицата и сцените и со софтвер ја обработуваат фотографијата уште пред да ја видите.
Старите дигитални камери не го прават тоа. Фотографиите можат да имаат силен блиц, повеќе шум, чудни бои, помал динамички опсег и понекогаш едноставно да не излезат како што сте замислиле. Но, токму тоа денес се доживува како предност.
За генерација која порасна со фотографии направени со смартфон, фотографијата која изгледа малку „погрешно“ може да изгледа поавтентично. Таа не е совршено исчистена од сите недостатоци и не изгледа како да поминала низ неколку алгоритми пред да стигне до екранот.
„Дигикам“ наместо камера на телефон
Интересот е особено забележлив за компактните дигитални фотоапарати од периодот од околу 2000 до 2010 година. Canon, Sony, Nikon и Olympus имаат модели кои денес повторно се појавуваат на пазарот на користена електроника. Еден од симболите на новиот интерес кон компактните фотоапарати е серијата X100 на Fujifilm. Моделите од оваа серија станаа исклучително популарни на социјалните мрежи, а интересот за поновите генерации беше толку голем што во одредени периоди имаше проблеми со достапноста.
Пошироко гледано, податоците на индустриското здружение CIPA покажуваат дека глобалниот пазар на дигитални фотоапарати по долг период на пад повторно покажува знаци на стабилизација. Во 2025 година испораките на дигитални фотоапарати достигнале околу 9,4 милиони уреди.
Тоа не значи дека смартфоните ја губат битката. Напротив, тие остануваат главниот уред со кој луѓето фотографираат. Но, дел од корисниците очигледно повторно сакаат фотоапарат кој има една задача – да фотографира.
Polaroid се враќа, но не само поради носталгијата
Уште поинтересен е интересот за инстант камерите. Polaroid повторно го гради својот простор меѓу корисниците кои сакаат фотографијата веднаш да стане физички предмет. Наместо фотографијата да остане една од илјадниците датотеки во телефонот, таа излегува од камерата и станува нешто што може да се стави во паричник, на ѕид или во албум.
Новиот Polaroid модел претставен кон крајот на септември оди чекор понатаму со физички контроли за ефекти како двојна експозиција, поделен кадар, замрзнување на движењето и „сликање со светлина“.
Идејата е ефектот да се создаде во моментот на фотографирањето, наместо подоцна да се бара филтер во апликација.
Анти-смартфон, но не и анти-технологија
На прв поглед, враќањето кон старите фотоапарати изгледа како бунт против смартфоните. Но, тоа не е целосно отфрлање на технологијата. Истите луѓе и понатаму ги користат своите телефони, социјалните мрежи и дигиталните платформи. Само што за фотографирањето понекогаш избираат уред кој е помалку автоматизиран и помалку способен.
Токму тука е парадоксот. Во момент кога смартфоните можат да направат фотографија која технички е подобра од речиси сè што можевме да замислиме пред дваесет години, дел од младите намерно избираат камера со слаб блиц, повеќе шум и ограничени можности. Не затоа што сакаат полоша фотографија.
Туку затоа што сакаат фотографијата повторно да биде искуство. А можеби и затоа што, во свет во кој алгоритмите постојано се обидуваат да ја направат реалноста посовршена, малку несовршеност повторно почна да изгледа човечки.
