Научниците открија спектакуларен древен пејзаж скриен длабоко под ледената покривка на Источен Антарктик, свет од долини, висорамнини и планински гребени што останал речиси недопрен повеќе од 4 милиони години.
Откритието, кое истражувачите го нарекуваат вистинска „временска капсула“, открива како изгледал Антарктикот пред да се претвори во замрзнатиот континент што го познаваме денес. Наместо бескрајни пространства од мраз, некогаш овде течеле реки, постоеле мочуришта и се развивале шумски екосистеми.
Тим научници предводен од професорот Стјуарт Џејмисон од Универзитетот во Дурам во Обединетото Кралство користел сателитски податоци и напредна радарска технологија способна да продре низ повеќе од 1,6 километри мраз. На тој начин успеале детално да го мапираат древниот релјеф кој со милиони години бил скриен од човечки поглед.
Според нивните анализи, пејзажот бил формиран во периодот меѓу пред 80 и 34 милиони години, кога Антарктикот бил дел од многу потопол свет. Во тоа време континентот имал сосема поинаква клима и богат речен систем кој постепено го обликувал теренот.
Дополнителна потврда за ова доаѓа од претходни истражувања во кои по должината на антарктичкиот брег биле пронајдени остатоци од растенија и полен, сведоштва дека на овие простори некогаш постоеле услови слични на денешните умерени климатски појаси. Големата промена настапила пред околу 34 милиони години, кога Земјата влегла во период на значително заладување. Тогаш започнало формирањето на масивната антарктичка ледена покривка која постепено го прекрила континентот и го зачувала древниот пејзаж под себе.
Она што особено ги изненадило научниците е степенот на зачуваност на релјефот. Вообичаено, движењето на мразот со текот на времето ја еродира подлогата под него. Но, во овој дел од Источен Антарктик, мразот останал доволно студен и стабилен за да не го избрише древниот пејзаж. Ова откритие има значење и за современите климатски истражувања. Источноантарктичката ледена покривка содржи огромни количини мраз, а нејзината стабилност е еден од клучните фактори за идните промени на нивото на светските мориња.
Научниците сметаат дека следниот чекор треба да биде дупчење низ мразот и земање примероци од карпи, почва и седименти. Таквите анализи би можеле да откријат какви растенија, микроорганизми и климатски услови постоеле на Антарктикот пред милиони години. Откритието уште еднаш потврдува дека под дебелите ледени слоеви на Антарктикот се крие богата геолошка историја која може да понуди важни одговори за еволуцијата на Земјата и за тоа како климатските промени ја обликувале планетата низ милионите години.
