Пајаците не само што влегуваат во состојба на сон, туку минуваат и низ циклуси кои наликуваат на РЕМ-фазата кај цицачите. Новата студија објавена во престижното списание PNAS открива дека пајаците скокачи висат неподвижни преку ноќ, додека нивните очни цевки и нозе непрекинато се движат. Ова откритие сугерира дека сложените модели на спиење еволуирале стотици милиони години порано отколку што се претпоставуваше во биологијата.
Истражувачкиот тим предводен од научници од Универзитетот во Констанц и Универзитетот во Бон со денови снимаше млади единки од видот Evarcha arcuata. Овие пајаци имаат проѕирен егзоскелет во првите недели од животот, што им овозможи на биолозите директно да го следат движењето на нивните ретинални цевки без инвазивни хируршки зафати.
Камерите со висока резолуција забележаа периодични интервали во кои мрежницата на пајакот прави брзи, координирани движења. Истовремено со движењето на очите, нозете на пајакот се свиткуваат и треперат, слично на мускулните трзаи што ги доживуваат кучињата или луѓето за време на сонувањето.
За да утврдат дали навистина станува збор за сон, а не за обична пасивна неподвижност, истражувачите применија контролирани светлосни импулси. Резултатите покажаа дека прагот на чувствителност на пајаците е драстично зголемен за време на овие епизоди.
Кога спијат со свиткани нозе, реакцијата на пајаците кон светлината е бавна или целосно отсутна, за разлика од периодите кога едноставно мируваат со отворени сетила. Ова потврдува дека нивниот нервен систем преминува во вистинска физиолошка состојба на сон, со намалена свесност за околината.
Досега научната заедница сметаше дека РЕМ-фазата е карактеристика резервирана главно за цицачите и птиците, со ретки индикации кај некои влекачи. Пајаците се членконоги чија еволутивна гранка се одвоила од ‘рбетниците пред повеќе од 500 милиони години.
Присуството на идентични невролошки обрасци кај вака далечен вид значи две работи: или сонот со брзи движења на очите настанал многу порано во еволуцијата на живиот свет, или пак се развил независно кај членконогите како неопходна функција за обработка на визуелните информации од денот. За домашните биолози и регионалните истражувачи, ова отвора ново поле за проучување на нервниот систем кај локалната ентомофауна без скапа медицинска опрема.
Истражувачите најавија продолжување на експериментите врз возрасни единки за да утврдат дали пајаците минуваат низ когнитивни процеси слични на соништата.
