Иако голем дел од дебатата за иднината на работата се фокусира на прашањето кои професии ќе бидат заменети или променети од вештачката интелигенција, податоците покажуваат и друга страна од приказната. Одредени занимања не само што нема да исчезнат, туку се очекува бројот на луѓето што ги работат значително да се зголеми во следната деценија.

Според анализите на американското Биро за статистика на трудот, пазарот на трудот до 2035 година ќе го обликуваат три големи тренда: стареењето на населението, енергетската транзиција и технолошкиот развој.

Новите проекции за периодот од 2025 до 2035 година покажуваат дека меѓу занимањата со најбрз очекуван раст се здравствените професии, експертите за податоци и информатичка безбедност, како и работниците ангажирани во секторот на обновлива енергија.

Медицинските сестри практичари на врвот

На самиот врв на листата се медицинските сестри практичари, кај кои се очекува бројот на вработени да се зголеми за околу 41 отсто до 2035 година. Во САД станува збор за високообразовани здравствени работници кои, зависно од законодавството на сојузната држава, можат самостојно или со одреден степен на надзор да извршуваат дел од задачите што традиционално ги извршувале лекарите.

На второто место се инсталатерите на соларни фотоволтаични системи, со очекуван раст на вработеноста од околу 36,5 отсто. Следуваат експертите за податоци (data scientists), чиј број се очекува да се зголеми за 34,6 отсто.

12 занимања со најбрз очекуван раст

Според американските проекции, листата ја сочинуваат занимања од различни области – од здравство и технологија до обновлива енергија и информатичка безбедност.Иднината не им припаѓа само на високообразованите технолошки експерти

Интересно е што образованието потребно за овие професии значително се разликува.

Во САД, за инсталатер на соларни панели вообичаено е доволно завршено средно образование со соодветна стручна обука. Од друга страна, за дел од здравствените и технолошките професии се потребни високо образование и дополнителни квалификации.

Тоа покажува дека растот на пазарот на трудот нема да биде ограничен само на програмери, инженери и други висококвалификувани ИТ професионалци.

Еден од најголемите извори на нови работни места ќе биде зелената енергетика. Како што расте употребата на соларни и ветерни системи, така се зголемува и потребата од луѓе кои ќе ги инсталираат, одржуваат и поправаат.

Истовремено, огромниот раст на количината на податоци ја зголемува потребата од експерти кои можат да ги обработуваат и анализираат. Развојот на вештачката интелигенција дополнително ја засилува потребата од стручњаци за податоци, компјутерски науки и информатичка безбедност.

Најголемиот двигател можеби нема да биде вештачката интелигенција

Иако технологијата е во центарот на прогнозите за иднината на работата, американските статистичари посочуваат дека демографијата може да има уште поголемо влијание. Луѓето живеат подолго, а тоа создава поголема потреба од здравствена заштита, долгорочна нега, рехабилитација и други услуги поврзани со стареењето.

Токму затоа здравствениот сектор зазема толку значајно место меѓу занимањата со најголем раст.

Американското Биро за статистика на трудот очекува американската економија да создаде околу 5,9 милиони нови работни места меѓу 2025 и 2035 година, што претставува раст од околу 3,5 отсто.

Тоа е побавен раст од претходната деценија, кога бројот на работните места се зголемил за околу 10,9 отсто. Сепак, растот нема да биде рамномерно распределен меѓу секторите. Најголем број нови работни места се очекува да создадат здравството и социјалната заштита, пред сè поради стареењето на населението и зголемената потреба за лекување и долгорочна нега.

Што ја очекува Европа до 2035 година?

Слични трендови се забележуваат и во Европа. Проекциите на Европскиот центар за развој на стручното образование (Cedefop) покажуваат дека вработеноста во Европската Унија би можела да порасне за нешто повеќе од 4 отсто меѓу 2023 и 2035 година.

Но и тука просечната бројка не ја покажува целата слика. Одредени сектори ќе растат многу побрзо од други.

ИКТ секторот е меѓу областите со најголем потенцијал. Cedefop очекува бројот на ИКТ експерти и техничари во ЕУ да расте во просек за околу 2,5 отсто годишно до 2035 година, иако разликите меѓу земјите се значителни. Раст се очекува и во енергетскиот сектор, особено поради зелената транзиција и зголемената потреба од производство и управување со електрична енергија.

Здравството и негата исто така ќе бидат под силен притисок поради стареењето на европското население. Потребата од медицински работници, негуватели и други професионалци во здравствениот систем се очекува да продолжи да расте.

Три сили го менуваат пазарот на трудот

И во САД и во Европа се издвојуваат три главни фактори што ќе одредат каде ќе има најголема побарувачка за работници до 2035 година:

1. Стареењето на населението – повеќе луѓе ќе имаат потреба од здравствена заштита, нега и помош во секојдневниот живот.

2. Дигитализацијата и вештачката интелигенција – расте потребата од експерти за податоци, компјутерски науки, софтвер и информатичка безбедност.

3. Зелената транзиција – ширењето на соларната и ветерната енергија создава нова побарувачка за техничари, инсталатери, инженери и други квалификувани работници.

Затоа, иднината на пазарот на трудот до 2035 година нема да ја одредува само вештачката интелигенција. Здравството, зелената енергија и дигиталните технологии заедно ќе создаваат голем дел од новите можности за вработување.