Должината на денот не е фиксна – научниците откриваат дека и природата и човекот влијаат на ротацијата на Земјата.
Луѓето со векови го мереле времето според движењето на Сонцето, но модерната наука покажа дека Земјата не е совршен „часовник“. Нејзината ротација постојано се менува, што значи дека должината на денот никогаш не е целосно иста.
Овие промени се резултат на различни природни фактори. Земјотресите, како оној во Јапонија во 2011 година, можат да ја забрзаат ротацијата за дел од милионит дел од секундата. Во исто време, гравитацијата на Месечината преку плимните сили постепено ја забавува планетата, па на долг рок денот се продолжува за околу 2 милисекунди на век.
Но не влијае само природата. Научниците открија дека и човековите интервенции можат да имаат мерлив ефект. Најпознат пример е браната „Три клисури“ во Кина, најголемата хидроелектрана во светот, која акумулира огромна количина вода и маса на едно место.
Кога браната е целосно полна, таа може да го продолжи денот за околу 0,06 микросекунди и да ја помести Земјината оска за неколку сантиметри. Иако овие промени се речиси незабележливи за луѓето, тие се доволно значајни за научните мерења.
Објаснувањето лежи во моментот на инерција – колку масата е подалеку од оската на ротација, толку повеќе се спротивставува на вртењето. Со акумулирање на огромна количина вода на повисока надморска височина, се менува распределбата на масата и се создава мал отпор што ја забавува ротацијата.
Слични ефекти имаат и други човечки активности. Намалувањето на водата во Аралското Езеро или топењето на мразот на Гренланд довеле до уште поголеми промени во ротацијата и положбата на Земјината оска.
Иако овие влијанија се исклучително мали, тие се клучни за прецизната навигација на сателити и вселенски мисии. Затоа денес секундата не се дефинира според ротацијата на Земјата, туку преку атомски часовници.
На крајот, иако планетата изгледа стабилна, таа е динамичен систем што постојано се менува. И природата и човекот, дури и со најмали интервенции, влијаат на нејзините најосновни движења.
