Русија повторно ја употреби хиперсоничната балистичка ракета „Орешник“ во напад врз Украина, оружје кое Москва го претставува како речиси невозможно за пресретнување и способно да носи и нуклеарни и конвенционални боеви глави. „Орешник“, чие име значи „леска“, е ракета со среден дострел базирана на рускиот систем РС-26 „Рубеж“. Според западни и украински извори, досега била употребена двапати – во ноември 2024 и јануари 2026 година.

Што ја прави „Орешник“ опасна?

Според експертите, најголемата закана е тоа што ракетата може да носи повеќе боеви глави кои истовремено напаѓаат различни цели. Таква технологија најчесто се користи кај интерконтинентални балистички ракети. Украина тврди дека „Орешник“ достигнува брзина од околу 13.000 километри на час, што ја прави хиперсонична и исклучително тешка за пресретнување од противвоздушната одбрана.

Рускиот претседател Владимир Путин претходно изјави дека ракетата има разорна моќ споредлива со нуклеарно оружје, дури и кога носи конвенционални боеви глави. Дел од западните аналитичари, сепак, сметаат дека тие тврдења се претерани и дека системот сè уште е во ограничена употреба.

Какви биле последиците од нападот?

Според украински извори, при нападот во јануари ракетата била опремена со лажни боеви глави, а не со експлозив. Погоден бил државен објект во Лавов, при што биле предизвикани помали оштетувања и кратери околу целта. Аналитичарите сметаат дека целта на Москва не била масовно уништување, туку испраќање порака до Украина и НАТО дека Русија располага со ново хиперсонично оружје способно да носи нуклеарен товар.

Употребата на „Орешник“ доаѓа во период на растечки тензии меѓу Русија и западните сојузници на Украина. Москва остро реагираше на најавите од европски држави за можно испраќање воени сили во Украина по евентуален прекин на огнот.

Западни претставници оценуваат дека Кремљ преку вакви лансирања се обидува да ги заплаши европските земји и да ја намали нивната поддршка за Киев.

Според западни проценки, Русија засега располага со ограничен број ракети „Орешник“. Поради тоа, експертите очекуваат Москва внимателно да ги користи и да ги активира само во ситуации кога сака да испрати силна политичка и воена порака.