Компанијата OpenAI објави дека нејзин нов модел на вештачка интелигенција понуди решение за равенките Навие-Стокс, еден од седумте математички проблеми на милениумот, пренесува NPR. Иако прелиминарните проверки потврдуваат дека пресметките се точни, светските математичари се соочуваат со необичен ѕид. Машинскиот доказ содржи стотици страници непрекинати симболички чекори без концептуално објаснување, па научната заедница признава дека засега не разбира како точно е совладана загатката стара повеќе од век и половина.

Равенките Навие-Стокс го опишуваат движењето на течностите и гасовите, од движењето на воздухот околу авионски крила до морските струи. Математичкиот институт Клеј во 2000 година го прогласи ова прашање за еден од седумте милениумски проблеми, ветувајќи награда од еден милион долари за доказ дали мазните решенија секогаш постојат во тридимензионален простор.

Досега само еден милениумски проблем беше решен од човек, кога Григориј Перелман ја докажа Поенкареовата хипотеза и ја одби наградата. Сега OpenAI тврди дека нивниот алгоритам го премостил јазот кај Навие-Стокс, но методот драстично се разликува од класичната математика. Наместо елегантна теорија што отвора нови патишта во науката, машината испорача непрегледна низа од формули. Човечкиот ум ги проверува чекор по чекор, но не ја гледа пошироката слика.

Математичарите вклучени во рецензијата потврдуваат дека доказот формално држи вода, но признаваат сериозна фрустрација. Традиционалната математика бара увид, интуиција и јасни принципи што можат да се применат на други физички закони. Во овој случај, вештачката интелигенција најде пат низ лавиринтот преку брутална пресметковна оптимизација.

Ова отвора преседан во фундаменталната наука. Наместо технологијата да му помогне на човекот да разбере сложен природен феномен, таа директно го прескокнува човечкото разбирање. Добиваме точен одговор, но остануваме без теоријата што треба да ја објасни физиката на турбуленцијата.