Природното соединение оксалат, присутно во намирници како спанаќот и бадемите, може дополнително да го влоши воспалението кај лицата со воспалителни болести на цревата (ИБД). Истражувањето објавено во списанието Cellular and Molecular Gastroenterology and Hepatology покажува дека проблемот не лежи во самата растителна исхрана, туку во биолошки дефект кај пациентите со Кронова болест и улцерозен колитис, чиј организам не успева правилно да ги процесира овие молекули.
Оксалатот природно се наоѓа во сите растенија, а здравиот дигестивен систем вообичаено го исфрла најголемиот дел преку столицата. Кај пациентите со воспалителни цревни заболувања, овој механизам е сериозно нарушен.
Тимот научници од Медицинскиот факултет при Универзитетот во Северна Каролина, предводен од д-р Ана Салвадор и д-р Шехзад Шеик, утврди дека протеините транспортери SLC26A2 и SLC26A3 се драстично намалени во ткивото на заболените. Овој пад е забележан дури и во делови од цревата каде што немало активно воспаление. Како што воспалението се засилува, овие протеини уште повеќе исчезнуваат, поради што оксалатот останува заробен во цревната средина и ги провоцира имунолошките клетки.
Истражувачите користеле ДНК метабаркодирање на столицата за прецизно да го следат внесот на растенија кај испитаниците. Резултатите покажале дека пациентите со Кронова болест и здравите контролни лица внесувале речиси идентични количини растителна храна.
Сепак, заболените имале значително повисоки концентрации на оксалат во столицата. Лабораториските тестирања врз глувци потврдиле дека зголемениот внес на ова соединение директно ја влошува болеста. Кај глувците третирани со диета богата со оксалати и супстанца за предизвикување колитис, стапката на преживување била за 60 проценти помала во споредба со оние кои не примале оксалати. Во лабораториски услови, соединението предизвикало силен воспалителен одговор кај макрофагите и дендритичните клетки.
Анализите откриле и врска помеѓу трет протеин, SLC26A6, и фиброзното стеснување на цревата, една од најагресивните компликации на Кроновата болест. Речиси 75 проценти од пациентите со ниско ниво на овој транспортер развиле стриктури, односно лузни кои го стеснуваат цревниот канал.
Авторите на студијата нагласуваат дека целта на овие наоди не е целосно исфрлање на растителната храна од исхраната, бидејќи таа обезбедува клучни влакна и витамини. Наместо тоа, идните клинички пристапи би можеле да се фокусираат на диети со ниско ниво на оксалати или обновување на цревните бактерии, како што е Oxalobacter formigenes, кои природно го разградуваат ова соединение во дигестивниот тракт.