Замислете супстанција што до вчера не постоела, а денес веќе се продава преку интернет. За кратко време може да се појави на забави, фестивали или во ноќниот живот, додека здравствените и социјалните служби сè уште собираат информации за нејзиниот состав и ефекти. Токму ова е реалноста со која денес се соочува Европа кога станува збор за новите психоактивни супстанции (НПС). За разлика од традиционалните психоактивни супстанции, НПС се развиваат и појавуваат со голема брзина. Производителите често го менуваат нивниот хемиски состав за да ги заобиколат законските регулативи, што дополнително го отежнува нивното следење и проценката на ризиците. Според Европската агенција за дроги (EUDA), токму оваа динамика претставува еден од најголемите предизвици за јавното здравје во Европа.
Ова не значи дека секоја нова супстанција автоматски станува широко распространета. Но, значи дека професионалците кои работат во здравството, социјалната заштита, образованието и граѓанскиот сектор треба постојано да бидат во чекор со новите сознанија. Кога пазарот се менува толку брзо, знаењето не може да остане исто.
Прашањата денес се многу покомплексни отколку пред неколку години. Како да се препознае употребата на супстанција што не постоела пред една година? Како да се процени ризикот кога достапните информации се ограничени? И како да се обезбеди поддршка што ќе биде навремена, стручна и заснована на докази, а не на претпоставки?
Токму како одговор на овие предизвици е создаден проектот NextGen Harm Reduction (NEHRD), поддржан од програмата Еразмус+на Европската Унија. Проектот ги поврзува партнерите од Романија, Србија, Португалија и Северна Македонија со заедничка цел – да го зајакнат знаењето и капацитетите на професионалците кои работат во областа на намалувањето на штетите поврзани со употребата на нови психоактивни супстанции.
Во Северна Македонија, проектот го спроведува ХОПС – Опции за здрав живот Скопје, организација која повеќе од две децении работи на унапредување на јавното здравје, човековите права и социјалната вклученост преку пристап заснован на намалување на штети.
Како дел од проектот е развиена бесплатна онлајн платформа за учење, достапна на пет јазици. Таа содржи шест тематски модули и повеќе од дваесет дополнителни образовни ресурси, подготвени од експерти и практичари од повеќе европски земји.
Платформата е наменета за здравствени и социјални работници, лекари, медицински сестри, психолози, фармацевти, советници, врснички едукатори, како и за студенти и идни професионалци кои сакаат да ги унапредат своите знаења и вештини во областа на намалувањето на штети. Обуката е целосно бесплатна и може да се следи во време што им одговара на учесниците. Освен што нуди современи информации, платформата овозможува пристап до европски искуства, практични алатки и пристапи засновани на научни докази.
Повеќе информации за проектот и бесплатната платформа за учење се достапни на https://nextgenharmreduction.com/.
