Нов Зеланд го очекуваат неколку недели политичка неизвесност по парламентарните избори, на кои владејачката коалиција освои тесно мнозинство, но сè уште не е сигурно дали ќе успее да ја задржи власта. Иако првичните резултати ѝ даваат предност на коалицијата предводена од премиерот Кристофер Луксон, остануваат за пребројување уште значителен број гласови.
Според прелиминарните резултати објавени од Изборната комисија, Националната партија на Луксон и нејзините коалициски партнери, АСТ и Њу Зиланд Фрст, засега освојуваат 67 пратенички места во парламентот, за кој моментално се предвидени 131 место. За мнозинство се потребни 66 пратеници.
Сепак, останува да се пребројат таканаречените специјални гласови, кои сочинуваат околу 14 проценти од вкупниот број. Во нив спаѓаат гласовите на Новозеланѓаните што живеат во странство, како и на избирачите што гласале надвор од своите изборни единици. На претходните избори овие гласови најчесто оделе во прилог на левицата, што може да ја промени сегашната распределба на силите.
Конечните резултати треба да бидат објавени на 27 ноември. До формирањето на новата влада, која ќе управува со земјата во следните три години, Луксон ќе ја предводи преодната влада.
Луксон и Хипкинс не прогласија победа
Ниту премиерот Луксон ниту лидерот на опозициската Лабуристичка партија, Крис Хипкинс, не прогласија победа во своите обраќања по изборите. Во предизборната кампања и во изборната ноќ доминираа темите за слабата економија и растечките трошоци за живот.
„Говорев дека изборите ќе бидат многу неизвесни и тоа дефинитивно се покажа како точно. За жал, уште три недели нема да знаеме што значи тоа“, изјави Луксон на прес-конференција. Тој додаде дека, според досегашните резултати, сосема е реално Националната партија повторно да формира влада со досегашните коалициски партнери.
Центристичка партија може да го одлучи исходот
Доколку по конечното пребројување владејачката коалиција го изгуби мнозинството, клучна улога во формирањето на новата влада би можела да има центристичката партија Опортини́ти. Поддршката од оваа партија би можела да им биде потребна и на десноцентристичката коалиција и на евентуалниот сојуз на левичарските партии.
За Опортини́ти ова би можело да значи прво влегување во парламентот. Луксон досега повеќепати ја исклучуваше можноста за соработка со оваа партија, но во неделата го ублажи ставот, оценувајќи дека би било сосема соодветно да се воспостави однос со неа, без да прецизира каков вид соработка би прифатил.
Историски слаб резултат за двете најголеми партии
Националната и Лабуристичката партија освоија помалку од 30 проценти од гласовите, што е нивниот најслаб резултат откако во земјата беше воведен новиот изборен систем. Според анализата на Ројтерс, резултатот укажува на незадоволство кај гласачите од бавниот економски раст за време на мандатот на Луксон, но и на недоверба во ветувањата на Хипкинс дека ќе ја промени состојбата.
Слабиот резултат на Националната партија може да доведе и до заминување на неколку истакнати пратеници од новиот парламентарен состав, меѓу кои и министерката за финансии Никола Вилис. Таа ќе остане на функцијата уште четири недели.
Пратеникот на Националната партија, Симеон Браун, изјави дека партијата изгубила неколку важни луѓе, оценувајќи го изборниот резултат како сериозен удар за неа.
