На последните избори во САД, демократите освоија мнозинство и во Сенатот и во Претставничкиот дом, а победија и во неколку трки за гувернери на избори што се толкуваат како одговор на политиките на претседателот Доналд Трамп. Победата им носи контрола врз Конгресот во преостанатите две години од неговиот мандат. Се смени дури и Тексас.
Но кога ќе се погледнат имињата на победниците, станува јасно дека оваа изборна ноќ не беше само партиски пресврт. Беше ноќ во која жените, особено оние што американската политика со децении ги држеше на маргините, влегоа во институции и презедоа функции на кои досега немале пристап. Резултатите донесоа поголема расна, верска и ЛГБТИК+ застапеност на некои од најмоќните политички позиции во земјата, и тоа по речиси две години администрација што спроведува политика на укинување на програмите за различност, еднаквост и инклузија.
Најсилниот симбол дојде од Џорџија. Кеиша Ленс Ботомс беше избрана за гувернерка и стана првата црна жена на таа функција во историјата на САД. Таа го наследи републиканецот Брајан Кемп, кој заминува по два мандата. Џорџија досега немала жена гувернерка, а Ботомс е и првата црна жена што ќе ја води оваа сојузна држава. Поранешната градоначалничка на Атланта го победи милијардерот Рик Џексон во една од најследените изборни трки. Нејзината победа е дел од поширок историски пресврт: од следната година, рекордни пет црни гувернери ќе ја водат својата држава истовремено.
Во Ново Мексико, историја напиша Деб Холанд. Припадничката на народот Лагуна Пуебло стана првата домородна Американка избрана за гувернерка во историјата на САД. Претходно беше министерка за внатрешни работи и членка на Конгресот, каде што беше една од првите две домородни Американки избрани во Претставничкиот дом. Нејзиниот политички пат е низа историски првенства: прво влезе во Конгресот, потоа стана првата домородна Американка на чело на федерално министерство, а сега и првата на чело на една сојузна држава. Во Минесота, демократката Пеги Фланаган, дотогашна заменик-гувернерка, ја победи републиканката Мишел Тафоја во трката за Сенатот. Со тоа Фланаган стана првата домородна Американка избрана во американскиот Сенат.
Можеби најсимболичниот пораз за републиканците се случи во Тексас, државата што со децении беше нивна тврдина. Џина Инохоса ја победи досегашниот гувернер Грег Абот и стана првата Латиноамериканка на таа функција. Нејзината победа има и дополнителна тежина бидејќи Тексас во последните години беше едно од главните бојни полиња за репродуктивните права. Во Охајо, лекарката Ејми Ектон, поранешна директорка на државниот Оддел за здравство, стана првата жена избрана за гувернерка. Национално внимание привлече кога го предводеше одговорот на државата на пандемијата на ковид-19. Таа го победи републиканецот Вивек Рамасвами, едно од најгласните имиња на новата десница.
Во Колорадо се испиша и генерациска приказна. Мелат Кирос стана првата црна жена избрана во Конгресот од оваа сојузна држава и првата жена од генерацијата З што ќе биде дел од Конгресот на национално ниво. Таа има 29 години, адвокатка е, родена е во Етиопија, а како дете се преселила во САД со семејството. Нејзиниот избор е уште еден показател дека младите жени сè почесто влегуваат во институции во кои со децении биле исклучок. Од Делавер, пак, Сара Мекбрајд освои втор мандат во Претставничкиот дом. Таа е првата отворено трансродова личност избрана во Конгресот, а реизборот го освои и покрај трансфобните напади во кампањата.
Овие победи не дојдоа случајно. Овогодишните избори беа рекордни и според бројот на жени што се кандидираа за гувернерки. Според Центарот за американски жени и политика при Универзитетот Рутгерс, Демократската партија имаше 19 кандидатки за гувернерки, а Републиканската седум. Речиси 300 жени се кандидираа за места во Сенатот и Претставничкиот дом. Историските успеси не беа резервирани само за едната партија: и Демократите и Републиканците имаа кандидатки што влегоа во изборната трка со можност да станат првите жени на одредени функции. Сепак, најголемиот дел од пробивите дојдоа токму од кандидатките што се спротивставија на политичката агенда на администрацијата.
Изборната ноќ во Америка одекна и во регионот. Американскиот пример покажува дека промената не се сведува на исполнување квоти, туку и на тоа жените да влезат во политиката со јасна програма за правата, здравјето и достоинството на граѓанките и граѓаните.
