Генералното собрание на ОН официјално го воспостави 29 октомври како Меѓународен ден на грижата и поддршката, ставајќи го фокусот врз неплатениот труд за нега кој со децении останува економски невидлив. Иницијативата потекнува од долгогодишниот притисок на меѓународните синдикати за системско вреднување на работата во домот и заедницата. Глобалните податоци покажуваат дека товарот за грижа за децата и старите лица несразмерно паѓа врз жените, што претставува директна кочница за нивниот професионален развој.
Според резолуцијата усвоена во Обединетите нации, економијата на грижа претставува темел на општествената одржливост, но нејзината сегашна поставеност создава длабока родова нееднаквост. Жените на глобално ниво извршуваат 76 проценти од вкупната неплатена грижа. Тоа значи трипати повеќе часови поминати во готвење, чистење и нега во споредба со мажите.
Оваа распределба создава структурен проблем на пазарот на труд. Многу жени се принудени да прифатат работни позиции со скратено работно време, слабо платени ангажмани во сивата економија или целосно да се повлечат од своите кариери.
Меѓународната конфедерација на синдикати (ITUC) водеше кампања за овој ден уште од 2019 година, со јасно барање: признавање, намалување и прераспределба на неплатената работа. Синдикалните организации инсистираат дека грижата мора да премине од приватен товар во јавна одговорност преку силни инвестиции во градинки, домови за стари лица и социјална заштита.
Платените работници во секторот за нега, меѓу кои доминираат жените и мигрантите, истовремено се соочуваат со екстремно ниски плати и небезбедни работни услови. Резолуцијата на ОН бара создавање достоинствени работни места и заштита на работничките права во целиот синџир на социјални услуги.
Во Македонија и регионот, овој проблем се манифестира преку хроничен недостиг на капацитети во јавните установи. Листите на чекање за упис во градинките и минималниот број државни домови за стари лица го претвораат семејството во единствен социјален амортизер.
Тоа системски ги исклучува жените од економскиот живот, особено во помалите градови каде што приватните сервиси се недостапни или прескапи. Без развиена мрежа на јавни услуги и субвенционирана поддршка за семејствата, прашањето за родова еднаквост останува само формална декларација без реална подлога во секојдневниот живот.
