Косовскиот парламент усвои декларација со која изразува несогласување со првостепената пресуда на Специјализираните совети на Косово во Хаг против четворицата поранешни високи функционери на Ослободителната војска на Косово (ОВК). За декларацијата гласаа 99 од 120 пратеници, а документот беше договорен меѓу албанските парламентарни групи.

Во декларацијата се изразува длабока загриженост поради пресудата и се оспоруваат наодите на судскиот панел за индивидуалната и заедничката кривична одговорност на Хашим Тачи, Кадри Весели, Реџеп Селими и Јакуп Красниќи.

Документот повикува косовските институции да преземат правни, институционални и дипломатски мерки за, како што е наведено во декларацијата, заштита на вистината и достоинството на војната на ОВК.

Парламентот во декларацијата се повикува и на интервенцијата на НАТО и соработката на Алијансата со ОВК, а ги отфрла тврдењата дека судските наоди треба да го променат историскиот наратив за војната на Косово.

Што пресуди судот во Хаг?

На 16 септември 2026 година, Специјализираните совети на Косово ги прогласија сите четворица за виновни за воени злосторства – незаконско или произволно апсење и притворање, сурово постапување, тортура и убиство.

Хашим Тачи и Јакуп Красниќи беа осудени на по 25 години затвор, Кадри Весели на 18 години, а Реџеп Селими на 13 години. Во казните е засметано и времето поминато во притвор. Судскиот панел утврди кривична одговорност за незаконско или произволно притворање на 385 лица, сурово постапување кон 49 лица, тортура врз 303 лица и убиства на 96 лица.

Но, постои важна разлика меѓу пресудата и дел од јавните интерпретации. Четворицата не беа прогласени за виновни за злосторства против човештвото. Судот оцени дека обвинителството не докажало надвор од разумно сомнение дека постоел широко распространет или систематски напад насочен кон цивилно население.

Парламентот ја брани својата интерпретација на војната

Косовскиот парламент во декларацијата ја опишува војната на ОВК како ослободителна борба и изразува несогласување со делови од судските наоди. Декларацијата истовремено ја потсетува јавноста на интервенцијата на НАТО во 1999 година и на соработката меѓу Алијансата и ОВК. За декларацијата гласаа 99 пратеници од вкупно 120 места во парламентот. Дваесет места се резервирани за претставници на немнозинските заедници.

Документот повикува на заедничка институционална стратегија што би ги вклучувала правните, дипломатските и другите расположливи механизми.

Што следува по првостепената пресуда?

Пресудата не е последната можност за правна проверка. Четворицата осудени имаат право на жалба, а постапката може да продолжи пред Апелацискиот панел на Специјализираните совети. Според косовскиот правен систем, во одредени околности постои и можност за понатамошна судска ревизија.

Токму на можноста за продолжување на судската постапка се повика и српскиот претседател Александар Вучиќ, кој изјави дека не очекува конечниот исход да биде познат веднаш. Вучиќ, исто така, порача дека Србија треба да се фокусира на зачувување на мирот и стабилноста.

Случајот против Тачи, Весели, Селими и Красниќи е еден од најзначајните процеси поврзани со војната во Косово. Судот го започна процесот во април 2023 година, а доказната постапка беше затворена во декември 2025 година. Во текот на судењето биле разгледани илјадници доказни материјали и сведочеле стотици сведоци.

Сега политичката реакција во Приштина покажува дека пресудата не го затвори спорот околу интерпретацијата на војната – напротив, таа повторно го отвори прашањето како Косово ќе се соочи со судските наоди, а истовремено ќе го зачува сопствениот историски наратив.