На листата на најубави музеи во светот за 2026 година, објавена преку престижната награда „При Версај“, доминираат современи архитектонски решенија од Азија, додека Европа и САД имаат само по еден претставник.
Музеите одамна не се само простори во кои се чуваат уметнички дела, артефакти и историски предмети. Сè почесто, самите згради стануваат дел од искуството — архитектонски симболи што привлекуваат посетители уште пред тие да влезат внатре.
Тоа го покажува и листата на најубави музеи во светот за 2026 година, објавена во рамки на наградата „При Версај“, меѓународно архитектонско признание што секоја година се доделува во седиштето на УНЕСКО во Париз. Годинава се издвоени седум музеи од различни делови на светот, со силна доминација на модерната азиска архитектура.
Меѓу највпечатливите е Националниот музеј „Зајед“ во Абу Даби, кој се издвојува со архитектура инспирирана од крилја на сокол. Петте високи челични кули, дизајнирани од студиото „Фостер и партнери“, не се само симболична врска со емиратската традиција на соколарство, туку имаат и функционална улога во природната вентилација на зградата. Музејот се наоѓа во културниот дистрикт Саадијат и ја претставува историјата, културата и идентитетот на Обединетите Арапски Емирати.
Кина има два претставника на листата. Во Шенжен се наоѓа Музејот за наука и технологија, футуристички проект поврзан со современи теми како роботика, вселенски истражувања и иновации. Во Гуангжу, пак, се издвојува Музејот на мириси „Шуелеј“, комплекс посветен на историјата и уметноста на парфемите, со интерактивни простори и силен акцент на сетилното искуство.
Јапонија е претставена со „МоН Таканава: Музеј на наративи“ во Токио, кој ја спојува архитектурата со дигиталната уметност и современото раскажување приказни. Просторот е замислен како музеј во кој посетителот не само што гледа, туку се движи низ наративно искуство.
Единствениот европски претставник е Музејот „Изгубен штетл“ во Шедува, Литванија. Тој го прикажува животот на литванските Евреи пред Холокаустот, а архитектурата е инспирирана од традиционално еврејско село. Токму оваа комбинација на меморија, простор и историска чувствителност го прави еден од најсилните културни проекти на листата.
Во САД, Националниот музеј на Медалот на честа е изграден како моќна симболична структура посветена на највисокото американско воено одликување. Неговата архитектура е замислена како простор што ја пренесува тежината на жртвата, храброста и националната меморија.
Во Ташкент, Центарот за исламска цивилизација ги спојува традиционалните узбекистански архитектонски елементи со современ дизајн. Големата сина купола и монументалниот изглед го прават објектот еден од највпечатливите културни центри во Централна Азија.
Листата за 2026 година покажува јасен тренд: музеите веќе не се натпреваруваат само со своите колекции, туку и со начинот на кој архитектурата создава атмосфера, идентитет и искуство. Од соколските крила во Абу Даби до музејот на мириси во Гуангжу и меморијалниот простор во Литванија, овие објекти покажуваат дека современиот музеј е истовремено културна институција, архитектонски знак и доживување за посетителот.
