Јубилејното, 60. издание на Македонскиот театарски фестивал (МТФ) „Војдан Чернодрински“ во Прилеп синоќа свечено заврши со доделување на престижните награди. Годинашниот јубилеј донесе многу повеќе од обична фестивалска програма: тој понуди моќно потсетување на шест децении македонска театарска меморија, славејќи ги генерациите актери, режисери, драматурзи, сценски работници и верната публика кои го граделе овој столб на националната култура.
Под провокативното мото „Храбриот нов театар!“, фестивалот од 5 до 12 јуни го претвори Прилеп во епицентар на културниот живот. Во текот на осумте интензивни денови, покрај официјалната натпреварувачка селекција, се одржаа и бројни придружни активности: тркалезни маси, научни трибини, промоции на театарска литература, изложби, како и програмите „Детска зона“ и „Драмолетање“, посветени на развојот на текстови од млади македонски автори.
Емотивни впечатоци на лидерскиот тим
За уметничката директорка, проф. д-р Ана Стојаноска, ова издание претставувало комплексен проект подготвуван речиси една година, проследен со многу љубов, но и со сериозни организациски предизвици.
„За примарни импресии: уморна, среќна, мирна, со оддишка и задоволство. Направивме голема работа и достоинствено го прославивме јубилејот затоа што нашите предци, ние, но и нашите наследници тоа го заслужуваат. Бројките ќе ги пресметаме подоцна. Сега ги паметиме задоволните лица во публиката, насмеаните детски очи и театарските уметници. Имавме многу предизвици и обиди да се намали вредноста на тоа што го работиме, но имавме и огромна поддршка. Фестивалот ја раскажа својата приказна, остатокот е историја“, истакнува Стојаноска.
Менаџерката за односи со јавноста, Сребра Ѓорѓијевска, потенцира дека успехот на овој јубилеј не се мери само со математички показатели, туку со извонредната атмосфера и исклучителниот медиумски одглас со застапеност на над 30 домашни медиуми.
„Кога работите нешто со многу љубов и ве води мислата дека сте дел од нешто големо, не може да нема успех. Нашата задача беше да се грижиме за промоцијата и ме радува што луѓето кои не успеаја да дојдат во Прилеп, велат дека целосно ја почувствувале изворната атмосфера. Полни сали, средби на актерите, плодни дискусии на важни теми и прекрасни волонтери, сето ова ми потврдува дека навистина завршивме одлична работа“, вели Ѓорѓијевска.
Програма во знакот на естетскиот ризик и Дејан Дуковски
Официјалната селекција понуди естетски разновиден репертоар со претстави од сите релевантни национални куќи, вклучувајќи ги Драмски театар, МНТ, Театарот за деца и младинци, како и театрите од Прилеп, Куманово, Штип, Битола и Албанскиот и Турскиот театар од Скопје.
Посебен фокус годинава беше ставен врз творештвото на Дејан Дуковски, еден од најзначајните современи македонски драмски автори. Во негова чест беше организирана ретроспективна изложба со постери, беа промовирани неговите книги „Драми“ 1 и 2, а како специјална завршница беше изведена претставата „Црно злато“ на Белградско драмско позориште, по негов текст, а во режија на Оливер Фрљиќ.
Триумф на „Страв и надеж“ и апсолутен рекорди на прилепската „Црнила“
Главните признанија на јубилејниот фестивал ги поделија претставите „Страв и надеж“ во изведба на МНТ, која ја освои престижната награда за уметничко остварување во целина, и прилепската „Црнила“, која доживеа апсолутен триумф со вкупно пет клучни признанија. Меѓу нив се наградата за најдобра режија на Дејан Пројковски, за главна машка улога на Димитар Ѓорѓиевски, како и наградите за сценографија, костимографија и млада актерка за Сара Спиркоска.
Во актерските категории, жирито ги награди и Слаѓана Вујошевиќ и Јеткин Сезеир од Турскиот театар за главна женска улога и млад актер во „Амадеус“, додека Биљана Драгиќевиќ Пројковска и Александар Степанулески од Драмски театар ги понесоа признанијата за епизодни улоги. Наградата за музика отиде кај Ирена Поповиќ Драговиќ за „Страв и надеж“.
Стручното жири, предводено од Снежана Коневски Руси, одлучи да не додели четири од вкупно 15 награди, вклучувајќи ја и таа за современ драмски текст, упатувајќи отворена сугестија до домашните театри во иднина многу повеќе да се занимаваат со промоција на македонските автори.
Со поглед кон иднината: Завесата се спушта, уметничката храброст продолжува
Јубилејните шест децении на „Војдан Чернодрински“ докажаа дека театарот во Македонија не е само гордо минато, туку жив и моќен организам кој неуморно пулсира со секој нов уметнички предизвик. Овој јубилеј остави траен завет за сите идни генерации актери, драматурзи и креативни сонувачи, потсетувајќи нè дека сцената отсекогаш им припаѓала на оние кои имаат храброст да зборуваат гласно и да ги претворат општествените стравови во чиста уметност.
Додека рефлекторите во Прилеп полека се гаснат, театарската магија продолжува да живее и да нè инспирира, оставајќи нè со нетрпение да го очекуваме следниот голем чин кој допрва ќе ја гради и менува нашата културна реалност.
