Министерството за надворешни работи и надворешна трговија се соочува со сериозни обвинувања за кршење на законските процедури и несоодветно трошење на државните пари за време на кризната евакуација на македонските државјани од Блискиот Исток. Најновото детално истражување на Центарот за граѓански комуникации открива дека во март 2026 година, по ненадејната воена ескалација во регионот, Министерството однапред ја платило речиси целата сума за закуп на авиони во износ од еден милион евра, иако со позитивните законски прописи авансното плаќање кај јавните набавки смее да изнесува најмногу 20 проценти од вкупната вредност на договорот. Целата сума била префрлена во три посебни транши пред воопшто да бидат реализирани летовите, а дополнителен скандалозен момент е што овој милионски аванс не бил обезбеден со никаква банкарска гаранција која би ја заштитила државата доколку услугата не биде извршена.

Експресен тендер за едно деноноќие и сомнителна конкуренција

Целата тендерска постапка, според извештајот пренесен од медиумот „Рацин“, била спроведена под крајно сомнителни околности и со кратки рокови кои практично ја елиминирале реалната пазарна конкуренција. Министерството ја започнало постапката на 4 март по завршувањето на работното време, испраќајќи барање до девет авиокомпании и туристички агенции кои имале рок за подготовка на понудите само до следното утро, односно помалку од едно деноноќие. Поради невозможниот рок, ниту една компанија не доставила понуда, по што Министерството веднаш го поништило повикот и уште истиот ден се обратило директно и ексклузивно до само една фирма, „Авиалог“ Скопје. Иако властите тврделе дека оваа фирма е официјален претставник на светскиот гигант „ФлајДубаи“, анализата на независните истражувачи покажува дека во доставената документација немало никаков релевантен доказ кој потврдува деловна или правна поврзаност меѓу двете компании.

Почетната проценка на Министерството за евакуацијата изнесувала точно 60 милиони денари. Единствената прифатена понуда од фирмата „Авиалог“ изнесувала 59.799.900 денари, што претставува речиси идеално и математички неверојатно совпаѓање, со разлика од минорни 0.33 проценти под проценетата вредност.

Енормни трошоци по патник и превоз на странски државјани

Финансиските детали од склучениот договор откриваат екстремно високи цени за реализација на летовите на штета на државниот буџет. Закуп на авион од типот боинг 738-макс од компанијата „ФлајДубаи“ чинел 211 илјади евра по лет, додека цената за ербас А-320 од „ФлајНас“ изнесувала дури 260 илјади евра по лет, во кои биле пресметани и придружни трошоци за ноќевање и автобуски превоз. Вкупно биле реализирани четири евакуациски летови, од кои три на релација Дубаи до Скопје и еден од Ријад до Приштина. Кога сумата ќе се подели со бројот на патници, се доаѓа до фрапантна економска пресметка според која евакуацијата на само еден патник од Дубаи ја чинела државата 1.548 евра, а од Ријад дури 1.960 евра. Иако овој милионски договор законски бил наменет исклучиво за спас на македонски државјани, со летовите биле превезени и 42 странски државјани од соседните земји. Итноста и хуманитарниот карактер на операцијата во воени услови не можат да бидат оправдување за кршење на законите, па наодите на граѓанскиот сектор бараат итна одговорност од раководството на МНР.