Американската компанија Meta се соочува со судење пред сојузниот суд во Калифорнија по тужба од 30 сојузни држави кои бараат над еден билион долари отштета и суштински промени на Instagram и Facebook. Државите тврдат дека платформите свесно ги искористуваат младите корисници преку алгоритми што создаваат зависност и ја нарушуваат нивната ментална здравствена состојба.
Тужбата поднесена од 30 американски држави, меѓу кои Калифорнија и Њујорк, бара фундаментална ревизија на начинот на кој оперираат Instagram и Facebook. Опфатените држави застапуваат речиси две третини од населението на САД, што значи дека секоја пресуда би морала да се примени на национално ниво.
Државите бараат целосно укинување на бројачите за лајкови и опцијата за бесконечно скролање (infinite scroll) за помладите корисници. Покрај ова, на листата барања се наоѓаат:
- Задолжителна родителска верификација за тинејџери.
- Промена на алгоритмите за препорака што манипулираат со допаминот.
- Отстранување на филтрите што го менуваат физичкиот изглед.
- Забрана за автоматско пуштање видеа и креирање повеќе сметки.
- Укинување на содржините што исчезнуваат, како што се Instagram Stories.
Процесот се води пред главната сојузна судијка во Калифорнија, Ивон Гонзалез Роџерс. Таа е позната по неодамнешното судење меѓу Илон Маск и Сем Олтман и има речиси две децении искуство на клупата.
Технолошкиот гигант, чија пазарна вредност изнесува околу 1,5 билиони долари, одбива каква било одговорност. Портпаролката на компанијата соопшти дека Meta силно се спротивставува на обвинувањата и дека преку докази ќе ја покаже долгогодишната посветеност кон заштитата на младите.
Ова судење следува по пресудата во Њу Мексико, каде што судијата Брајан Бидшајд ја казни Meta со 942 милиони долари. Тој ги задолжи да ги отстранат лајковите за корисници под 18 години, да оневозможат испраќање експлицитни содржини и да ги ограничат нотификациите во одредени делови од денот.
Во образложението, судијата ја прогласи компанијата за „јавна опасност“. Тој го спореди нејзиното дејствување со фабрика што го загадува воздухот и предизвикува системска штета врз здравјето на населението. Meta најави жалба на оваа одлука.
Внатрешните истражувања на самата компанија, предадени преку повеќе од два милиони документи за потребите на процесот, покажуваат дека бројачите за лајкови подгреваат зачестена социјална споредба. Според овие документи, споредбите на Instagram се директно поврзани со зголемена осаменост, лоша перцепција за сопственото тело и негативно расположение кај адолесцентите.
Прашањето за контрола врз дигиталните платформи добива сè поголема тежина и во европски рамки, каде што регулаторите веќе спроведуваат строги проверки според Актот за дигитални услуги (DSA) со цел заштита на малолетниците.
