Истражувањата покажуваат дека симптомите на менопаузата не влијаат само врз здравјето, туку и врз професионалната самодоверба, напредувањето и одлуката за напуштање на работното место.

Жена во четириесеттите или педесеттите години седи на важен состанок. Зад себе има ноќ во која спиела едвај неколку часа. Се обидува да се концентрира, но мислите ѝ бегаат. Одеднаш чувствува силна топлина, лицето ѝ се вцрвенува, а потта станува видлива.

Наместо да објасни што се случува, таа се обидува никој да не забележи. Ова е илустрација на ситуација со која можат да се соочат жени во перименопауза и менопауза, но за која во многу работни средини сè уште се зборува како за строго приватна работа.

Проблемот, сепак, е многу поголем од непријатноста на еден состанок.

Истражување открива дека менопаузата влијае врз напредувањето

Истражување на британскиот Chartered Institute of Personnel and Development (CIPD), спроведено меѓу 2.185 вработени жени на возраст од 40 до 60 години, покажало дека 27 проценти од жените со искуство на менопаузални симптоми сметаат дека тие негативно влијаеле врз нивниот професионален напредок.

Уште позагрижувачки е што 67 проценти од испитаничките кои искусиле симптоми пријавиле претежно негативно влијание врз работата. Околу 17 проценти размислувале да ја напуштат работата поради недостиг од поддршка, а дополнителни 6 проценти навеле дека веќе ја напуштиле.

Овие податоци се од Велика Британија и не можат директно да се пресликаат врз македонскиот пазар на трудот, но покажуваат колку голема може да биде економската и професионалната димензија на менопаузата.

Искусните работнички во невидлива битка

Жените на возраст меѓу 45 и 55 години често се наоѓаат во период кога имаат значајно професионално искуство. Многу од нив се раководителки, наставнички, лекарки, административни службенички, новинарки, работнички во производството или претприемачки.

Тоа е период кога нивното знаење и искуство треба да бидат предност.

Но, симптомите како несоница, анксиозност, нарушена концентрација, главоболки или силни топли бранови можат да ја отежнат работата, особено кога не постои простор за разбирање и приспособување.

Парадоксот е што жената може да има дваесетгодишно професионално искуство, а сепак да се плаши дека ќе биде оценета како недоволно способна поради привремени здравствени тешкотии.

Таквиот страв може да ја натера да молчи, да не побара помош или самата да се откаже од професионални можности.

Зошто ова е и економско прашање?

Менопаузата не е исклучиво здравствено или лично прашање. Кога вработените жени се соочуваат со проблеми кои можат да се ублажат со соодветна поддршка, последиците ги чувствуваат и работодавачите.

Загубата на искусна работничка значи губење на знаење, дополнителни трошоци за ново вработување и обука, но и нарушување на професионалниот континуитет. Во услови кога економиите се соочуваат со недостиг од квалификувана работна сила и стареење на населението, задржувањето на искусните работници станува сè поважно.

Ако компаниите инвестираат во програми за ментално здравје, флексибилност и подобри работни услови, логично е да го препознаат и влијанието на менопаузата.

Дали македонските компании се подготвени?

Во Македонија јавната дискусија за менопаузата на работното место е ограничена. Темата ретко се појавува во разговорите за работничките права, здравјето и безбедноста при работа или управувањето со човечките ресурси.

Не постојат доволно јавно достапни репрезентативни истражувања што би покажале колку вработени жени имаат потреба од приспособување на работните услови поради менопаузални симптоми.

Но, тоа што проблемот не е измерен не значи дека не постои. Решенијата не мора секогаш да бидат скапи или сложени. Подобра вентилација, пристап до вода, можност за кратки паузи, флексибилно работно време кога тоа го дозволува работата и едукација на раководителите можат значително да помогнат.

Подеднакво важно е да се создаде култура во која жената нема да биде изложена на потсмев, непријатни коментари или дискриминација поради своите симптоми.

Поддршка, а не привилегија

Менопаузата не треба да биде причина жените да се повлекуваат од професионалниот живот во период кога можат најмногу да придонесат. Потребата од разбирање не значи дека жените бараат посебни привилегии. Таа значи признавање на здравствена реалност со која се соочува значителен дел од работната сила.

Работното место кое ги разбира потребите на вработените не станува помалку продуктивно. Напротив, создава услови во кои искуството и знаењето можат да се задржат. За Светскиот ден на менопаузата, прашањето за македонските работодавачи не е дали во нивните компании работат жени кои минуваат низ овој период.