Демонстрантите ги испрскаа владините згради со црвена боја, симболично обвинувајќи ја државата дека има крв на рацете затоа што не успеала да ја заштити.
„Мажите убиваат жени, државата молчи“, „Долу патријархалниот систем“ и „Зар мора да умреме за да нè сфатите сериозно?“ беа дел од пораките што демонстрантите ги носеа низ косовската престолнина.
Протестот беше организиран по убиството на Зекај во близина на Пеќ. Според информациите на Асошиејтед прес, жената била убиена со секира од братот на нејзиниот сопруг, откако претходно повеќепати барала институционална заштита поради семејно насилство.
Организациите за женски права наведуваат дека таа е осмата жена што годинава го загубила животот во случаи на семејно насилство на Косово.
Три дена пред убиството предупредила дека животот ѝ е загрозен
Особено вознемирувачки во случајот е фактот што Зекај не молчела за опасноста со која се соочувала.
Само три дена пред убиството, таа испратила писмо до канцеларијата на главниот обвинител, во кое предупредила дека надлежните институции ја префрлаат одговорноста една на друга, додека заканата за нејзиниот живот продолжува.
Претходно повеќепати го пријавувала сопругот за насилство, поради што се иселила од заедничкиот дом и живеела кај своите родители.
Откако сопругот бил приведен поради семејно насилство, таа се вратила во домот. Според член на семејството, полицијата не ѝ обезбедила придружба при враќањето.
Токму тогаш била нападната и убиена од деверот, кој побегнал од местото на злосторството, а бил уапсен по неколкудневна потрага.
Закони има, но кој ги заштитува жените?
Косово има усвоено законски механизми за заштита од семејно насилство, а за најтешките кривични дела се предвидени и доживотни затворски казни.
Сепак, организациите за женски права предупредуваат дека проблемот често не е само во законите, туку и во нивното спроведување.
Според Косовската женска мрежа, случајот со Зекај отвора сериозни прашања за можни пропусти во постапувањето на полицијата, обвинителството, судовите и социјалните служби.
Активистите бараат да се утврди зошто жената која експлицитно предупредила на опасност не добила соодветна заштита.
Курти призна институционални пропусти
Косовскиот премиер Албин Курти го оцени убиството како последица на низа системски пропусти на институциите задолжени за безбедноста и правдата.
Тој посочи дека трагедијата е особено тешка затоа што ѝ претходеле предупредувања за опасноста.
Косовското Собрание одржа вонредна седница и формира истражна комисија што треба да ја испита можната институционална одговорност.
Според податоците на Министерството за правда, во 2025 година косовската полиција примила 2.815 пријави за семејно насилство.
Но бројките не ја покажуваат целосната тежина на проблемот, особено кога жртвите се плашат да пријават или ја губат довербата дека институциите можат да им помогнат.
Вечерашниот протест во Приштина затоа не беше само реакција на едно убиство. Тој беше јавен повик за одговорност и за систем што ќе ги заштитува жените пред заканите да се претворат во трагедии.
Арлинда Зекај побарала помош, предупредила на опасноста и оставила писмена трага за својот страв. Прашањето што сега го поставуваат демонстрантите е зошто институционалната заштита не успеала да спречи уште еден изгубен живот.
