„Малхоланд Драјв“ сонот на Линч што сè уште се дешифрира, полни 25 години

Почна како одбиена телевизиска серија, а заврши како најдобар филм на 21 век според критичарите. Публиката и денес се расправа за тоа што всушност гледала.

На 12 октомври 2001 година, „Малхоланд Драјв“ на Дејвид Линч пристигна во американските кина. Четврт век подоцна, филмот со Наоми Вотс и Лора Харинг е на осмото место на листата на најдобри филмови на сите времиња на „Сајт енд саунд“, а неговата загатка сè уште нема конечно решение.

Филмот што требаше да биде серија

По успехот на „Твин Пикс“, телевизијата Еј-би-си го откупи новиот концепт на Линч и вложи 4,5 милиони долари во двочасовна пилот-епизода. Се очекуваше нова серија од авторот што ја промени американската телевизија.

Одговорот од студиото беше студен. Линч мораше да ја скрати пилот-епизодата на 88 минути и да прифати низа забелешки. Откако ја видоа неговата верзија, раководителите на Еј-би-си ја откажаа серијата.

Проектот го спаси Пјер Еделман од француската куќа „Канал плус“. Тој ги откупи правата и обезбеди средства за Линч да го преработи материјалот во игран филм. Линч напиша дополнителни 18 страници од сценариото. Од нив настанаа 45 минути од мрачното финале, кое го менува значењето на сè што е снимено претходно.

Бети, Рита и градот на соништата

Наоми Вотс ја игра Бети, млада актерка полна со надеж, која штотуку пристигнала во Лос Анџелес. Лора Харинг е Рита, мистериозна жена што го изгубила помнењето по сообраќајна несреќа. Џастин Теру е режисерот Адам Кешер, кого непознати луѓе го притискаат да избере одредена актерка за главната улога.

Двете жени тргнуваат да откријат која е Рита. Филмот изгледа како детективска приказна сè додека не се распадне таа привидна логика. Во вториот дел, Бети е некоја друга – Дајан Селвин, неуспешна актерка. Ликовите, имињата и односите се менуваат.

Линч го нарече филмот љубовна приказна во градот на соништата. Многу критичари го толкуваат како напад врз холивудската фабрика за соништа, која ги уништува надежите на уметниците.

Од Кан до врвот на листите

Светската премиера се одржа во Кан во мај 2001 година. Линч ја подели наградата за најдобар режисер со Џоел Коен, а подоцна доби и номинација за Оскар за режија.

Угледот на филмот растеше со годините. Во 2016 година, Би-би-си култура анкетираше 177 филмски критичари од 36 земји, кои го прогласија „Малхоланд Драјв“ за најдобар филм на 21 век. Во анкетата на „Сајт енд саунд“ од 2022 година, која се спроведува еднаш на десет години, филмот се најде на осмото место меѓу најдобрите филмови на сите времиња.

Прва голема годишнина без Линч

Ова е првата голема годишнина на филмот без неговиот автор. Дејвид Линч почина во јануари 2025 година. Неколку години пред него почина и Анџело Бадаламенти, композиторот чија музика е важен дел од атмосферата на филмот.

Линч речиси никогаш не го објаснуваше филмот. Затоа секоја нова генерација гледачи повторно го гледа и се враќа на истите прашања за сините клучеви, кутијата и клубот „Силенсио“. Токму затоа, и по 25 години, филмот сè уште не е целосно дешифриран.

е-Трн да боцка во твојот инбокс