Во текот на есента, треба да обрнеме малку повеќе внимание на исхраната и хранливите материи што се потребни за нормално функционирање на нашиот имунолошки систем.
Со доаѓањето на постудените денови, ги враќаме подебелите јакни во плакарите, почесто посегнуваме по топол чај, а во канцелариите, училиштата и јавниот превоз повторно почнуваме да го слушаме добро познатото кивање и кашлање. Затоа, есента е добро време да обрнеме малку повеќе внимание на исхраната и хранливите материи што се потребни за нормално функционирање на нашиот имунолошки систем.
Меѓу нив, цинкот и селенот имаат посебно место , два минерали кои на телото му се потребни во релативно мали количини, но учествуваат во бројни важни процеси, објавува Zapozdena.hr.
Секако, ниту цинкот ниту селенот не се магичен штит што може да спречи настинки или вирусни инфекции. Сепак, доволен внес на витамини и минерали, вклучувајќи цинк и селен, е важен за имунолошкиот систем да може нормално да ја извршува својата работа. Од друга страна, недостатокот на одредени хранливи материи може негативно да влијае на имунолошката функција.
Зошто ни е потребен цинк?
Цинкот учествува во работата на голем број ензими во телото, потребен е за создавање протеини и ДНК, заздравување на раните и нормално чувство за вкус, а игра важна улога и во функционирањето на вродениот и стекнатиот имунитет.
Кога станува збор за настинки, интересно е што некои студии покажуваат дека препаратите од цинк во форма на пастили или сирупи, ако се започнат многу рано по појавата на симптомите, можат донекаде да го скратат нивното времетраење. Сепак, ова не значи дека земањето големи количини цинк секој ден спречува настинки – нема докази за таков ефект.
Наместо тоа, целта треба да биде да се обезбеди доволно цинк во дневната исхрана.
Добри извори на цинк се: месо, риба и морски плодови, живина, млечни производи и јајца, но се наоѓа и во грав и други мешунки, јаткасти плодови, семиња и интегрални житарки.
За возрасни жени, американскиот NIH наведува околу 8 мг цинк како препорачан дневен внес, додека потребите се малку повисоки за време на бременост и доење.
И што прави селенот?
Селенот можеби се споменува поретко, но не е помалку интересен. Тој е важен за нормалната функција на имунолошкиот систем и е дел од ензимите кои имаат антиоксидативно дејство. Покрај тоа, потребен е за нормално функционирање на тироидната жлезда, создавањето на ДНК и репродуктивните процеси.
Меѓу најбогатите извори на селен се: рибата и морските плодови, месото, живината, јајцата и млечните производи, додека житарките и некои други растителни храни го содржат и него
Бразилските ореви се особено познати, бидејќи можат да содржат многу големи количини на селен. Затоа не треба да претерувате – содржината на селен во поединечните ореви може значително да варира.
За возрасни, околу 55 микрограми селен често се наведува како референтна дневна количина.
Како лесно да ги вклучите во есенското мени?
Добрата вест е дека внесувањето на овие минерали не бара комплицирани менија. Појадок од јајца и интегрален леб, овесна каша со јаткасти плодови, ручек што вклучува риба или мешунки и јогурт или друг млечен производ во текот на денот веќе може да придонесе за внес на цинк и селен.
Во постудените месеци, едноставни јадења како чорба од леќа или грав, супа со месо и зеленчук, печена риба, омлет со печурки или овесна каша со семки и јаткасти плодови се особено добри.
Важно е да се запомни дека имунитетот не зависи од една состојка. Разновидната исхрана, доволното спиење, редовното вежбање и другите здрави животни навики се сепак поважни од барањето на една „чудесна“ храна или додаток во исхраната.
Повеќе не е секогаш подобро.
Особено со цинкот и селенот, важно е да не се водиме од идејата дека поголема доза ќе донесе поголема корист.
Премногу цинк во подолг временски период може, меѓу другото, да се меша во апсорпцијата на бакар, па дури и негативно да влијае на имунолошката функција. Европската агенција за безбедност на храната (EFSA) наведува 25 мг дневно како горна толерантна граница на вкупен внес на цинк за возрасни.
Исто така, треба да бидете внимателни со селенот. EFSA ја постави горната граница за возрасни на 255 микрограми дневно, а хронично прекумерниот внес може да биде поврзан со гадење, промени во косата и ноктите, метален вкус во устата и други тегоби.
Затоа, не е потребно автоматски да се посегнува по додатоци во исхраната во високи дози штом температурите почнат да паѓаат.
Ако исхраната е разновидна, потребните количини може да се добијат од храна.
Најдобро е луѓето кои се сомневаат на недостаток, имаат посебни диететски потреби, хронични заболувања или редовно земаат лекови да се консултираат со лекар или фармацевт пред да земат додатоци во исхраната.
Подготовката за студената сезона не мора да започне со полнење на вашиот плакар со додатоци во исхраната. Може да започне многу поедноставно – со разновидна чинија, доволно сон и дневни навики што му даваат на нашето тело она што му е потребно за нормално функционирање.