Светот се приближува кон период во кој екстремните временски настани би можеле да станат почести, посилни и потешки за предвидување, предупредуваат климатските научници во анализа на Асошиејтед прес. Топлотните бранови, сушите, поплавите, бурите и шумските пожари веќе се дел од климатската реалност, но научниците сè повеќе се загрижени за можноста од големи настани со повеќекратни последици.
Експертите предупредуваат дека ризикот не се состои само во појавата на еден екстремен настан, туку во можноста повеќе кризи да се случат истовремено или една по друга, создавајќи дополнителен притисок врз инфраструктурата, земјоделството, снабдувањето со храна и здравјето на луѓето.
Според анализата, просечната глобална температура во 2025 година била околу 1,44 степени Целзиусови повисока во споредба со почетокот на индустриската ера. Зголемената температура придонесува за почести и поинтензивни екстремни временски услови.
Научниците предупредуваат и дека климатските промени не се закана само за далечната иднина. Последиците веќе се забележуваат во различни делови од светот, од разорни поплави и суши до долготрајни топлотни бранови и пожари.
Особено загрижувачко е тоа што океаните продолжуваат да се загреваат. Според актуелните податоци објавени од Асошиејтед прес, просечната температура на површината на светските океани достигнала рекордни 21,1 степен Целзиусов, што дополнително ги оптоварува морските екосистеми и може да придонесе за посилни временски екстреми.
Во исто време, климатскиот систем се соочува со дополнителен фактор во форма на Ел Нињо. Прогнозите укажуваат дека настанот што се развива во 2026 година би можел да биде меѓу најсилните досега забележани, со последици врз временските услови, земјоделството и снабдувањето со храна во различни делови од светот.
Научниците посочуваат дека дури и доколку емисиите на стакленички гасови достигнат нето нула, климатските последици нема веднаш да исчезнат. Јаглерод диоксидот може да остане во атмосферата со децении и подолго, што значи дека дел од затоплувањето и климатските промени ќе продолжат да влијаат врз планетата.
Дополнителен проблем се таканаречените пресвртни точки во климатскиот систем. Ако одредени природни системи бидат турнати над критичните граници, промените можат да станат многу потешки за запирање или враќање назад.
Во Европа, последиците веќе се гледаат и во морето. Средоземното Море во јули 2026 година ја достигнало највисоката просечна температура досега, а екстремно топлите морски површини можат да влијаат врз морскиот живот, влажноста и временските услови на копното.
Токму затоа, климатските научници предупредуваат дека прашањето повеќе не е само дали ќе има екстремни климатски настани, туку колку добро општествата ќе бидат подготвени за нивната зачестеност и можноста да се случуваат истовремено.
