Иако во многу делови од светот клима-уредите одамна се стандард во домовите, во Германија ги има само околу 6 отсто од домаќинствата.

Ова е особено забележливо во време кога топлотните бранови стануваат почести и поинтензивни, а летните температури во Европа сè почесто достигнуваат нивоа кои порано беа ретки.

Во Соединетите Американски Држави, Австралија и Јапонија, климатизацијата е дел од секојдневниот живот. Во делови од Европа, пак, луѓето и натаму почесто се потпираат на спуштени ролетни, вентилатори и природно ладење на просторот.

Клима-уредите долго време не се сметаа за неопходни

Една од главните причини е тоа што во многу европски земји, особено на северот и западот на континентот, клима-уредите до неодамна не се сметаа за неопходни.

Домовите биле проектирани за умерена клима, а не за долги периоди на екстремна жештина.

Но, според Меѓувладиниот панел за климатски промени, топлотните бранови во Европа се зголемуваат побрзо отколку што предвидувале климатските модели, особено во Западна Европа.

Анализа на европското истражувачко партнерство „Климатметар“ покажува дека жештините во јули 2026 година биле околу 2 до 4 степени Целзиусови повисоки отколку што би биле во слични услови на крајот на 20 век.

Побарувачката расте, но отпорот останува

Иако интересот за клима-уреди расте, отпорот кон нивната поширока употреба во Европа сè уште постои.

Дел од граѓаните ги сметаат клима-уредите за луксуз или непотребен трошок. Други, пак, се загрижени за високата потрошувачка на електрична енергија и влијанието врз животната средина.

Според италијанскиот истражувач Томазо Анберти, оваа состојба доведува до нагол раст на побарувачката за електрична енергија за ладење.

Во Германија, побарувачката за клима-уреди и разладни уреди пораснала за 75 отсто во периодот од 2019 до 2024 година, која беше најтоплата година откако се вршат мерења.

Старите згради се голем предизвик

Еден од најголемите проблеми е вградувањето клима-уреди во постари станбени објекти.

Додека системите за ладење лесно се планираат во новите згради, нивното дополнително поставување во постоечка инфраструктура често е сложено и скапо.

Во многу европски градови постојат и регулаторни, технички и естетски ограничувања, особено во историските центри.

Дополнителен проблем е што голем број луѓе живеат во изнајмени станови, каде што немаат можност самостојно да инвестираат во трајни системи за ладење.

Трошоците се уште една причина

Трошоците за купување, поставување и користење клима-уред се важна причина зошто многу домаќинства во Европа се откажуваат од ваква инвестиција.

Растот на цените на енергијата го прави ладењето дополнително поскапо, а дел од граѓаните велат дека не можат да си дозволат редовно да го разладуваат домот.

Истовремено, грижата за животната средина останува силен аргумент против масовната употреба на стандардни клима-уреди, бидејќи нивната поголема употреба може дополнително да ја зголеми потрошувачката на енергија и да придонесе за урбано загревање.

Постојат и поодржливи алтернативи

Експертите посочуваат дека решението не мора да биде само во масовно поставување клима-уреди.

Новите згради можат да се проектираат така што ќе имаат помала потреба од ладење, преку подобра изолација, природно струење на воздухот и употреба на материјали кои ја задржуваат свежината.

Како алтернативи се наведуваат и подобра заштита од сонце, ролетни, тенди, надстрешници, топлински пумпи, како и проширување на зелените и водените површини во градовите.

Таквите решенија можат да помогнат во намалување на ефектот на урбаните топлински острови и да обезбедат попријатни услови за живот без целосна зависност од клима-уреди.

Европа се соочува со нова реалност

Иако клима-уредите во Германија сè уште не се широко распространети, сè поголемите горештини ја менуваат перцепцијата.

Прашањето повеќе не е само дали клима-уредите се луксуз, туку како европските градови и домови ќе се прилагодат на летата што стануваат сè потопли.