Познатиот кинески скулптор Гао Џен е осуден на максимална казна од три години затвор поради изработка на сатирични скулптури на поранешниот комунистички лидер Мао Це-тунг. Судот во покраината Хебеј заклучи дека неговиот уметнички опус го нарушува угледот на националните херои, со што меѓународните организации за човекови права го означија овој случај како остар удар врз уметничкото изразување.
Седумдесетгодишниот Гао, кој со години твореше заедно со својот брат Гао Ќијанг, беше уапсен во август 2024 година за време на посета на своето студио во Пекинг, откако во 2022 година се пресели во Соединетите Американски Држави. Кинеските власти тогаш ги запленија неговите скулптури, а на неговото семејство им забранија излез од земјата.
Обвинението се темели на законот донесен во 2018 година со кој строго се забранува клеветење на историски личности поврзани со владејачката Комунистичка партија. Меѓу спорните дела се наоѓаат познатата скулптура од 2009 година во која фигури со ликот на Мао како Исус Христос, делото каде водачот е прикажан како се кае на колена, како и скулптурата „Госпоѓица Мао“ со долг нос налик на Пинокио.
Правните експерти и активистите за граѓански слободи предупредуваат дека примената на законот за дела создадени 15 години пред неговото стапување во сила претставува опасен преседан. Овој чекор испраќа порака дека критичката уметничка рефлексија кон историјата може да стане кривично дело доколку дојде до промена на официјалната политичка клима.
Организацијата „Амнести интернешнл“ побара итно поништување на пресудата, нагласувајќи дека ниеден творец не треба да сноси кривична одговорност поради преиспитување на официјалните историски наративи. Претставниците на организацијата истакнаа дека широката формулација на овие прописи се користи за наметнување цензура врз уметниците дури и надвор од границите на Кина.
Бидејќи две години веќе помина во истражен затвор, Гао Џен би требало да излезе на слобода во август 2027 година доколку жалбената постапка не донесе ослободување. Неговиот правен тим веќе најави жалба на одлуката од судењето кое се одржа зад затворени врати.
