Трите европски земји предупредија дека кинеските активности источно од Тајван ја загрозуваат регионалната стабилност, слободата на пловидба и безбедноста на меѓународниот поморски сообраќај.
Велика Британија, Франција и Германија изразија загриженост поради новите активности на кинеската крајбрежна стража во водите источно од Тајван. Во ретко заедничко соопштение, нивните де факто претставништва во Тајпеј оценија дека кинеските патроли претставуваат ризик за регионалната стабилност, слободата на пловидба и безбедноста на меѓународниот поморски сообраќај.
Кина, која го смета демократски управуваниот Тајван за дел од својата територија, претходно во јуни испрати бродови на крајбрежната стража во близина на источниот брег на островот. Пекинг ја опиша операцијата како „специјална операција за регулирање на поморскиот сообраќај“, што предизвика остра реакција од Тајпеј.
Европска порака против еднострани потези
Во заедничкото соопштение, Велика Британија, Франција и Германија наведоа дека со загриженост ги следат новите кинески активности во водите источно од Тајван.
„Овие дејства ја загрозуваат регионалната стабилност, слободата на пловидба и безбедноста на меѓународниот поморски сообраќај“, се наведува во соопштението.
Трите земји повторија дека се против каква било еднострана промена на статус кво состојбата, особено преку закана, употреба на сила или принуда. Во пораката се нагласува дека правата на пловидба, слободата и безбедноста на морепловците и бродовите мора да бидат гарантирани и почитувани.
Зошто Кина ги испрати бродовите
Кина тврди дека патролите се одговор на најавените официјални разговори меѓу Јапонија и Филипините за поморските граници. Пекинг смета дека тие разговори се однесуваат и на води што Кина ги поврзува со своите претензии околу Тајван.
Покрај бродови на крајбрежната стража, Кина во регионот испраќа и истражувачки бродови. Тајванските власти ги оценија овие активности како провокативни и како обид за наметнување кинеска јурисдикција во води што Тајпеј ги смета за свои.
Кинеското Министерство за надворешни работи не одговорило веднаш на барањето на Ројтерс за коментар по заедничкото соопштение на европските претставништва.
Без формални односи, но со јасен став
Велика Британија, Франција и Германија, како и повеќето држави, немаат официјални дипломатски односи со Тајван. Сепак, нивните канцеларии во Тајпеј функционираат како де факто претставништва и во повеќе наврати изразувале загриженост поради кинескиот притисок врз островот.
Тајванската влада ги отфрла кинеските територијални претензии и тврди дека само граѓаните на Тајван можат да одлучуваат за иднината на островот. Кина, пак, продолжува да го смета Тајван за дел од својата територија и не ја исклучува употребата на сила за остварување на своите цели.
Зошто ова е важно
Тензиите околу Тајван не се само регионално прашање. Водите околу островот се важни за меѓународната трговија, поморскиот сообраќај и безбедноста во Индо-Пацификот. Секој обид за промена на статус кво состојбата може да има последици далеку надвор од регионот.
Затоа реакцијата на трите европски земји е значајна. Таа покажува дека безбедноста околу Тајван сè повеќе се третира како прашање што ги засега и европските држави, особено кога станува збор за слободата на пловидба и стабилноста на глобалните трговски рути.
