Внатрешното јадро на Земјата постојано ја менува брзината на ротација и директно влијае врз должината на денот на планетата, потврди нова геофизичка студија објавена во списанието Nature. Физичарите Хуифенг Жанг и Матју Дамбери од Универзитетот во Алберта го пресметаа прецизниот механизам со кој металната топка во центарот на светот предизвикува отстапувања од неколку милисекунди на секои шест децении, ставајќи крај на научна дебата стара триесет години.

Цврстото метално јадро на Земјата плива во надворешен слој од течно железо и никел на речиси три илјади километри под нашите нозе. Научниците со децении мереа дека денот не трае рамно 86.400 секунди. Атомските часовници редовно регистрираат ситни забрзувања и забавувања на ротацијата кои се повторуваат во шеесетгодишни циклуси.

Истражувачите од Универзитетот во Алберта утврдија дека причината лежи во комбинираното дејство на два процеси: електромагнетното триење на течниот метал и гравитациската врска меѓу цврстото јадро и карпестата обвивка на Земјата. Внатрешното јадро не е совршена топка. Неговите испакнатини гравитациски се закачуваат за долниот дел од обвивката и го влечат целото тело на планетата.

Ваквите промени за обичниот човек се незабележливи, но за современата технологија значат сериозно прилагодување. Сателитските мрежи за навигација, вселенските телескопи и телекомуникациските системи зависат од прецизно усогласување на физичката ротација со стандардното време.

Кога внатрешното јадро забавува, површината на која живееме мора да забрза за да се зачува вкупниот аголен момент на планетата. Тоа повремено наметнува потреба од додавање или одземање на таканаречената престапна секунда во меѓународните временски протоколи.